Zoekresultaten

Speciaal voor deze serie heb ik een deel van een artikel dat ik eerder al had geschreven, nu veel duidelijker herschreven, denk ik. Omdat het zo belangrijk is. Want: Sommige Bijbelteksten klinken alsof ze altijd zo bedoeld waren. Ze worden zo duidelijk en krachtig uitgelegd, dat ze daarmee boven elke discussie lijken te staan. Alsof er geen nuance is. Alsof er nooit ergens door een mens een 'keuze' is gemaakt om voor een typische vertaling te kiezen. En alsof er geen historische context bij hoort. Maleachi 2:16 is zo’n tekst. In veel kerkelijke, traditionele opvattingen over het huwelijk wordt deze tekst vaak gebruikt. Als een harde overtuiging, die niet mis te verstaan is: “God haat echtscheiding.” Het is een Bijbeltekst die vooral door deze uitleg, diepe en pijnlijke sporen heeft achtergelaten. Door preken, in huwelijken, in de pastorale hulp, maar ook in het geweten van mensen. Het is een interpretatie die jarenlang aan het geweten knaagde van zowel vrouwen als mannen. Die daarom maar in toxische of liefdeloze relaties bleven. Omdat ze dachten dat God boos zou worden als ze uit die relatie weggingen. Maar… klopt dat wel? Hoe dit op mijn pad kwam Een aantal jaren geleden al, kwam ik online in aanraking met een bijzondere stem in de uitleg van de Schrift: Nehemia Gordon, een Karaïtische Jood. Karaïeten zijn een kleine en minder bekende stroming binnen het Jodendom. Net als de Sadduceeën vroeger, (afstammelingen van de Levieten) erkennen zij uitsluitend de geschreven Torah. Karaïeten beschouwen dan ook de 'mondelinge' traditie (De Talmoed) van de Farizeeërs en de Rabbijnse traditie, dus niet als gezaghebbend. Karaïeten willen niets anders dan de tekst zo letterlijk mogelijk laten spreken, zoals die geschreven staat. De grammatica, context en de manuscripten spreken Gods woord, niet de mondelinge traditie, is hun visie. Zijn levenswerk bestaat ondertussen uit het zoeken naar, en vergelijken van, duizenden manuscripten, varianten, vertalingen en kopieën om te achterhalen: Waar is de oudste tekst? Wat stond er het eerst? Waar is iets aangepast? Is dit een kopieerfout… of een bewuste interpretatie? Wat het verhaal van Nehemia Gordon bijzonder maakt, is dat hij een weg is gegaan zoals de Apostel Paulus. Hij komt juist uit een orthodox Rabbijns gezin in Amerika, met een lange familielijn van gezaghebbende rabbijnen. Hij was voorbestemd om ook Rabbijn te worden. Zijn lange studie in de Torah en de Talmoed begon al op jonge leeftijd. De Talmoed is een omvangrijke verzameling tekst van rabbijnse uitleg en discussies over de Torah en de toepassing daarvan. Eeuwenlang discussieerden rabbijnse schriftgeleerden intensief over teksten, regels en interpretaties. Daarbij werd niet alleen de uiteindelijke conclusie vastgelegd, maar vaak ook de verschillende argumenten en afwijkende opvattingen. De Farizeese en de Rabbijnse traditie beschouwen de Talmoed als gezaghebbend. Zelfs zodanig dat een student de Torah niet mag uitleggen zonder dat hij ook de toelichting van de Talmoed heeft gelezen. Maar al tijdens zijn studie begonnen de verschillen tussen wat er in de tekst staat en wat er daarover in de Talmoed werd uitgelegd, hem dwars te zitten. Hij stelde zich er steeds meer vragen bij. Vooral omdat er bij de mondelinge toelichtingen en in de uitgebreide uitleg van de Talmoed aannames werden gepresenteerd, die echt iets héél anders vertelden dan wat de geschreven tekst van de Torah zegt. Het leidde tot een radicale verschuiving bij hem en uiteindelijk keerde hij zich ervan af. Hoe gevoelig dat in die Rabbijnse familie traditie ook lag. Gordon wilde juist terug naar de oorspronkelijke tekst. Terug naar de Schrift. Het verging hem eigenlijk nét zoals Paulus de Apostel. Paulus was de leerling van Gamaliël en was een overtuigd Farizeeër. Een die zelfs de Christenen vervolgde en arresteerde. Maar die door ingrijpen van God vervolgens volledig is omgekeerd en juist de apostel van het levende Evangelie geworden. Zo weet ook Nehemia Gordon, precies waar de gevoeligheden liggen en waar de tekst iets anders zegt dan wat de traditie ervan heeft gemaakt. Héél anders soms. En zo kwam ook Maleachi 2:16 voorbij. Een tekst waar eeuwenlang een heel sterk dogma op is gebouwd. Niet omdat de tekst dat in werkelijkheid heeft gezegd, maar omdat iemand ooit een hele kleine grammaticale aanpassing maakte. Daarna namen volgende generaties vertalers aan dat het zo hoorde en zo verandert heel langzaam de context in nog latere vertalingen. Wat er werkelijk staat in Maleachi 2:16 De tekst, zoals vele vertalingen hem weergeven, klinkt als volgt: Maleachi 2:16: "Want de HEERE, de God van Israël, zegt dat Hij het wegsturen van de eigen vrouw haat, hoewel men het geweld bedekt met zijn gewaad, zegt de HEERE van de legermachten. Wees dus op uw hoede met uw geest en handel niet trouweloos." Uitleg: “God zegt dat Hij echtscheiding haat.” Nehemia Gordon wijst op de lichte nuance in de tekst die bijna niet opvalt, maar wel heel nadrukkelijk de uitleg heeft beïnvloed. "God zegt dat Hij...." Hij is met een hoofdletter geschreven. Dit staat zo in de MT en zo dan ook in élke Nederlandse en andere Europese vertalingen. Met hele vérstrekkende gevolgen in dit geval. De éérdere gebruikte persoonsvorm is namelijk aangepast! Dat is toen bevestigd en versterkt door 'Hij' met een hoofdletter te schrijven. Dat neemt immers elke twijfel weg en zo lijkt het dat God deze woorden zelf spreekt. De Hebreeuwse tekst vertelt echter iets anders. En als het verklaard wordt is het eigenlijk simpel en duidelijk. In de grondtekst staat "hij.... én die" of "hij... én hij" Dat wil zeggen: hij die het wegsturen haat én hij die zijn gewaad 'bedekt' met geweld. Dat is dus dezelfde persoon. "Hij die zijn vrouw wegstuurt en zijn gewaad met geweld bedekt…" Het woord ḥāmas (חָמָס) kennen we goed. Dat betekent: geweld, onderdrukking, verdrukking, misbruik. Als we dus de traditionele uitleg zouden willen vasthouden mét de Hebreeuwse tekst, dan zouden we dus zeggen dat hier staat: “God zegt dat Hij scheiden haat én Zijn gewaad met geweld (Hāmas) bedekt.” Dat is onmogelijk! God bedekt zichzelf niet met geweld. God is ook geen 'dader' van 'onderdrukking' en 'misbruik'. Daarom kan deze tekst niet over God gaan. Het gaat over 'de man in de situatie' die Maleachi hier beschrijft. De bevestiging van de context In de verzen eromheen komt drie keer het Hebreeuwse woord בגד (bagad) terug. Dat betekent zoveel als verraden, trouweloos zijn en iemand onrecht aandoen binnen een verbond. v.14: “waar jij trouweloos bent geweest” / (of hebt verraden) v.15: “laat hij niet trouweloos zijn” / (moet niet verraden / zal verraden) v.16: “en wees niet trouweloos” / (jullie moeten niet verraden) God spreekt hier niet tegen scheiden, maar tegen het verraad binnen een verbond in een groter geheel. Een huwelijksverbond in dit geval. En deze tekst spreekt vooral over het verraad tégen de afspraken van het verbond In die tijd brak je als man de huwelijksplicht ook al, als je niet of te weinig met je vrouw sliep. Dus als jou, via de vaders, een lelijke (rijke) vrouw was opgedrongen dan kon je die vrouw maar beter niet negeren. Misschien is dit een onvriendelijk voorbeeld van me. Maar ik vermoed dat zoiets waarschijnlijk vastgelegd is door lelijke rijke dochters die zich beklaagden bij hun (invloed) rijke vaders. Maar goed, andersom had een armere vrouw (en vader) dan wellicht ook weer weinig in te brengen, als een rijke(re) man, zich meerdere vrouwen kon permitteren om te onderhouden. God spreekt zich daarom via Maleachi hier juist uit tegen mannen die: hun vrouw verwaarlozen en haar intimiteit onthouden een andere vrouw nemen en dus breken met de trouw Een volgende relatie beginnen, terwijl de eerste vrouw gevangen blijft. Het woord dat hier in de tekst wordt gebruikt is hetzelfde woord dat Mozes gebruikt voor zijn betoog bij de Farao van Egypte om het Joodse volk te laten gaan. Dat betekent dus wegsturen, wegzenden oftewel vrij laten! De bevestiging van de Septuaginta (LXX) In de nog oudere Griekse vertaling (LXX) leest Maleachi 2:16 al helemáál niet als een verbod op scheiding. Dat is een opvallend verschil zelfs. Het onderwerp van deze zin, is in het Grieks helemaal niet 'scheiden', Het onderwerp van de zin is 'de man' in de LXX. NOOT: De LXX is een gezaghebbende vertaling en wordt aantoonbaar door Jezus en Paulus het meest geciteerd, als ze teksten aanhalen uit het Oude Testament! De LXX leert ons dat SCHEIDEN niet de zonde is, maar dat een huwelijk ZONDER LIEFDE, waarin iemand gevangen wordt gehouden, hier juist het grote onrecht is. De letterlijke vertaling uit de LXX is: "Als jij haat, zend (haar) weg," zegt de Heer, de God van Israël. En (anders) zal Hij jouw gedachten bedekken met onrecht, zegt de Heer de Almachtige. Bewaak uw geest, en wees niet ontrouw." De tekst zegt dus: “Als je haar niet liefhebt, laat haar dan vrij. Wees zuiver van geest. Wees niet trouweloos.” Feitelijk haat je je partner toch als je die ontrouw bent, niet waar? Het is in ieder geval geen liefhebben. Maar de man laat haar niet 'gaan' omdat dat het sociaal een schande zou kunnen zijn. Vanwege gezichtsverlies of omdat het financieel nadelig kon zijn. Je verbrak dan ook het verbond met de vader van je vrouw, die wellicht een deel van de bruidsschat terug wilde. Dus 'de man' breekt zélf de afspraken van het verbond, maar houdt wél zijn vrouw eraan 'gegijzeld'. Die kan en mag niet weg. Terwijl hij zelf zijn plezier en liefde buiten de deur zoekt. (Andersom zijn er soms uiteraard ook mannen gevangen in toxische, manipulatieve relaties) Dát is dus wat God Hāmas noemt. Oftewel: Onderdrukkend misbruik en geweld! Hoe de kerk en de Masoretische Tekst het omkeerde Hoe de gebrekkige mens de zuivere God interpreteert... Hier wordt het pijnlijk en ook heel triest. Want waar God dus de man nadrukkelijk aanspreekt en zegt: “Laat haar vrij, als er geen wederkerigheid is,” zei de kerk: “Blijf! Ongeacht wat de werkelijkheid is, je mag niet scheiden. ” Waar God de man oproept tot gerechtigheid, eer en respect voor het evenwicht van het verbond, gaf de kerk aan de man juist vrij spel in de volharding van het onrecht. Want dat was eigenlijk de werkelijke praktijk. Als iemand zich ten einde raad met een toxische relatie van structurele mishandeling bij de oudsten meldt, is een stil geheim van achter de voordeur ineens bekend. Als de kerk dan met medeweten van dat geheim, de man berispt en de vrouw terugstuurt het huwelijk in. dan is het toxische geweld ineens met een soort van goedkeuring van de kerk. Waar God een vrouw wilde beschermen tegen misbruik, gebruikten wij Zijn woorden juist om haar gevangen te houden. God haat niet de scheiding, God haat de trouweloosheid, verwaarlozing en machtsmisbruik binnen een huwelijk. Waarom deel ik dit? Ik ben hier niet naar op zoek geweest om mijn eigen scheiding goed te praten of om mijn nieuwe huwelijk mee te verdedigen. Want geloof me dat ik hier geen vrijbrief in vind, om scheiden aan te moedigen. Integendeel! Dat is helemáál niet de boodschap hierachter. Het gaat vooral om een volkomen andere nuance. Een Bijbelse nuance, die we hier totaal verkeerd hebben ingevuld. Want dit komt terug op wat de kern is. De oorsprong van alle relatie! God laat hier juist zien dat Hij het evenwicht tussen man en vrouw beschermt. Dat waarheid bij God telt. Het is precies diezelfde gelijkwaardigheid die God overal in de schrift duidelijk maakt, zonder enig misverstand. Man en vrouw geven sámen Zijn beeld weer. De man niet meer dan de vrouw, of andersom. En over relatie is nog zoveel meer te vertellen, maar vanwege de leestijd, breek ik hier nu eerst af. Ik nodig u wel uit om verder mee te lezen in de nog komende artikelen. Wat u ook vindt van deze aanval op 'het heilige huisje' van de kerk, ik garandeer u dat Gods geest hierin juist, met Bijbelgetrouwe waarheid, uit naar voren komt. #ikbeneenkindvanGod

Onlangs was ik op een mannenavond met meer dan zestig mannen. We stonden buiten rond meerdere vuurplaatsen, Bijna vanzelfsprekend was 'vuur' het thema van de avond. Het was vanuit de kerk georganiseerd, dus de spreker verbond het thema aan geloof, aan passie en aan het innerlijke vuur van een man. Hij vertelde ergens, heel terloops, ook over zijn scheiding en burnout. Dat waren de momenten dat zijn vuur was gedoofd. Maar hij sprak erover in de term van een meer "gecontroleerd vuur" dat hij nu had gevonden. Ik dacht op dat moment: "Dat klinkt mooi, maar helpt niemand van de aanwezigen hier, zolang er geen les, inzicht of wijsheid uit volgt" Want laten we eerlijk zijn: Als je met al je eigen vuurkracht in een burnout terechtkomt of je relatie loopt op de klippen, waar is het dan misgegaan? Wat heb je dan over het hoofd gezien? Wat heb je verkeerd begrepen, of... misschien wel nooit geleerd? Dát is immers wat die andere mannen dan echt effectief en concreet kan helpen. Maar goed, daar begint het natuurlijk ook meteen te wringen. Want is best pittig als je de helft bent van een relatie, die verdrietig in een scheiding is geëindigd. En om dan eerlijk te vertellen, wat je eigen rol en les is geweest, moet je door pijn heen. Het vraagt moed om je eigen falen te benoemen, om je trots los te laten en je eigen beperkte wijsheid onder ogen te komen en om zo te moeten toegeven: “Ik dacht het zelf te kunnen. Ik dacht dat ik gelijk had. Ik dacht dat ik wist hoe het moest en ik dacht dat ik het zo goed deed.” De harde werkelijkheid is dat heel veel mannen zichzelf overschatten. De verschillen tussen man en vrouw strooien namelijk slaapzand in de ogen, van wie de Schepper en Zijn schepping niet erkennen. Vooral omdat we dan negeren dat daardoor man en vrouw in de kern heel anders zijn, maar dat die verschillen zo bedoeld zijn. Om een gezamenlijke kracht te vormen, en niet om daarover met elkaar in strijd te zijn. Een gecontroleerd vuur geeft warmte en richting Het excuus voor het lijden en scheiden, maar zeker ook wisselen of inruilen van een partner en in volgende relatie belanden, kan heel goed onkunde zijn. Het is onwetendheid. Gebrek aan wijsheid, inzicht, onderwijs en vorming, waardoor opnieuw dezelfde schade wordt toegebracht. Maar het trieste resultaat is wel overal hetzelfde: Gebroken harten en verscheurde gezinnen. Mannen, vrouwen en kinderen die ronddolen zonder duidelijke richting. Maar wie de Schepper wél erkent, zoals de groep mannen op deze avond dus doet; Die doen er dan vervolgens heel goed aan om de wijsheid van de ontwerper te beluisteren en Zijn richtlijnen te bestuderen. Want wie zich ergert aan die verschillen, maar blind blijft voor de unieke kracht van die ander, die je zelf niet bezit, maakt een hele grote fout. Dezelfde kracht die God aan een man gaf om te bouwen, beschermen en dragen, wordt namelijk zijn ondergang wanneer hij die kracht niet onder controle heeft. Ongetraind vuur brandt alles weg, maar een gericht gecontroleerd vuur is een baken voor richting en licht. En als mannen van de kerk, hoeven we niet te zoeken naar 'wie we zijn'. We hoeven ook onze 'identiteit niet te vinden'. We hoeven ook niets te verzinnen. Het staat namelijk al geschreven! Ik gaf in het vorige deel, en ook hiervoor, de drie kernwoorden al: Bouwen, Beschermen en Dragen. Dát is het oorspronkelijke vuur en de kracht die God aan mannen gaf voor hun roeping. Niet de schreeuw van ego, maar een stem van verantwoordelijkheid. En dan is het, wat mij betreft, juist heel erg duidelijk waar de man voortvarend en met volle energie gepassioneerd mee aan de slag kan. Bouwen, Beschermen en Dragen! Niet bestrijden, bevragen en bekritiseren. Dat 'vuur' zag ik niet terug in de spreker en daardoor ook niet in alle andere zestig omstanders. Terwijl het gewoon voor onze neus ligt! In Gods woord. We hoeven alleen maar weer terug te gaan naar de basis. Want wat zegt de Schrift? De apostel Paulus is in zijn brief aan de Efeziërs bijzonder duidelijk over de roeping van een man in zijn huwelijk. Hij schrijft in Efeze 5:25 “Mannen, heb uw eigen vrouw lief, zoals ook Christus de gemeente heeft liefgehad en Zich voor haar heeft overgegeven.” Let op: Paulus geeft hiervoor als enige voorbeeld niemand minder dan Jezus zélf en ook niets minder dan Zijn volledige opoffering voor de gemeente. Zijn volk en Zijn kinderen dus. Dat is geen vriendelijke aanbeveling, maar een heilige verplichting. Zó volkomen en zó onzelfzuchtig dienen wij mannen dus onze vrouwen lief te hebben en zich voor hen over te geven. Paulus vervolgt iets verderop in Efeze 5:28: "Zo moeten de mannen hun eigen vrouwen liefhebben als hun eigen lichamen. Wie zijn eigen vrouw liefheeft, heeft zichzelf lief." De gebruikte Griekse woorden en termen die hier worden gebruikt zijn krachtige woorden. Zo is hier het woord voor liefhebben ἀγαπᾶν > agapān. Dat betekent: niet emotioneel liefhebben niet instinctief of lichamelijk maar... doelgericht kiezen om goed te doen zichzelf weggeven zonder eigenbelang De Griekse woordkeuze voor de 'lichamen' benadrukt hier het idee van het 'één wezen worden' zoals het al in Genesis stond. Wie zijn vrouw verwaarloost, beschadigt dus feitelijk zichzelf. En nog iets daarvoor in vers 23 schrijft Paulus: "want de man is hoofd van de vrouw, zoals ook Christus Hoofd van de gemeente is; Veel mannen lezen dit alsof het gaat om macht of dat dit het recht geeft op een bepaalde positie. Maar dit woord verwijst helemaal niet naar heersen, het verwijst juist naar verantwoordelijkheid: Het 'hoofd zijn' betekent dus veel eerder: Leiden, zorgen, behoeden, beschermen. Niet overheersen, maar dienen. De andere grote apostel Petrus bevestigt hetzelfde in zijn brief in 1 Petrus 3:7 "Evenzo, mannen, woon met begrip met haar samen; geef de vrouw, als de zwakkere, haar eer; u bent immers ook mede-erfgenamen van de genade van het eeuwige leven; opdat uw gebeden niet verhinderd worden. En lees dat laatste kleine stukje dan nog eens. God neemt de manier waarop wij onze vrouw behandelen zó serieus, dat Hij de kracht en de uitwerking van ons gebed daar zelfs van laat afhangen. En dat is geen dreiging, beste mannen. Het is gewoon een krachtige herinnering aan de heiligheid van onze roeping. Wij zijn geroepen tot een liefde die dráágt, niet om steeds gelijk te krijgen. Onze kracht is niet bedoeld om te overheersen, maar om te beschermen, om te bewaren, op te bouwen en om zo de vrouw en het gezin tot bloei te brengen. Een goed verstaander leest en begrijpt hieruit wellicht, dat van mannen, ten opzichte van hun inzet naar vrouwen, eerder méér wordt gevraagd van hen, dan andersom. Feitelijk gezien heeft de man een grotere portie verantwoordelijkheid gekregen als 'hoofd' van het gezin. Maar... denk om de vertaling! Want wat het Grieks hier zegt, duidt NIET op een gezagsverhouding. Petrus zegt hier immers ook dat wij mede-erfgenamen zijn van de genade. Met betrekking tot het geloof in Jezus zijn man en vrouw beiden gelijk. Zij zijn evenveel erfgenaam als dat ze deel zijn van Gods Koninkrijk. De gelijkwaardigheid die God aan man en vrouw heeft gegeven, kent juist geen verschillen. God geeft beiden evenveel vrijheid en dezelfde macht door hun eigen kracht. Want de Bijbel maakt het nóg duidelijker waar het de fysieke lichamelijke intimiteit aangaat. Maar dat is voor het volgende deel. Dus als u nieuwsgierig bent welke rol de fysieke relatie hierin speelt, blijf dan vooral hangen voor het volgende artikel. Eén vraag voor nu Voordat we naar het volgende deel gaan wil ik je deze keer een vraag meegeven: Hoe heb jij deze week lief? Met woorden... of met opoffering? Want liefde is niet alleen emotie. Het is een keuze. Een kruis dragen. Een vrouw koesteren. Daar begint het echte vuur van een verbonden relatie. #IkbeneenkindvanGod

Zij huilt, hij wordt boos. Dat is niet omdat zij zwak is en hij sterk, maar het is een hartverscheurend misverstand tussen beiden. Ze reageren allebei op dezelfde pijn. Het verlies van de verbinding. Er is even geen verbinding en ze vinden elkaar niet meer. En dat is terwijl ze tegenover elkaar staan, elkaar in de ogen kunnen kijken en elkaar kunnen aanraken. Het elkaar 'kwijtraken'..... gebeurt dus in de geest: De man raakt daardoor in verwarring: "Waar is het ineens gebleven? Het was er toch net nog wél?" Hij kijkt om zich heen in die grote geestelijke ruimte, die hij niet zo goed kent en vindt haar daar niet. Dat maakt hem onzeker en machteloos, hij heeft even geen 'functie' omdat zij er niet is. Hij heeft geen richting meer. Dat gevoel verbergt hij door kwaad te worden. Niet eens direct op haar, maar op deze 'ene' situatie. En zo beschermt hij zijn eigen onzekerheid wél, maar háár niet meer. De vrouw is net zo in verwarring. Het gaat juist niet persé om dit ene moment, maar om alles wat eraan voorafging en het idee daarachter. “Begrijpt hij nou echt niet dat het hier om hetzelfde gaat? Het deed me daarmee eerder ook al pijn. Houdt hij wel van mij?" Zij is onzeker omdat ze hem kwijt is en twijfelt of hij haar nog wel ziet. Dat gevoel laat zij zien doordat haar tranen opwellen. Het is geen zwakte, maar een noodsignaal. Een uitnodiging om opnieuw te verbinden. Om begrepen en gezien te worden. Op het moment dat tranen bij haar niet meer komen en boosheid bij hem onverschilligheid is geworden... ...is de liefde opgedroogd en een breuk bijna onvermijdelijk geworden. Natuurlijk is dit een stereotype schets, maar het is een patroon dat velen zullen herkennen. Niet omdat iedereen precies op deze manier reageert, maar wel omdat we deze situaties kennen en hebben ervaren: We raken elkaar kwijt en we lijken de manier waarop we elkaar zoeken, steeds maar niet goed te herkennen. Dat komt om te beginnen doordat wij verschillend zijn gemaakt. Het vorige deel ging over man en vrouw als vader en moeder. Maar vóórdat zij ouders worden, zijn zij eerst man en vrouw. Met diezelfde fundamentele verschillen. En dat gaat heel veel dieper dan karakter, temperament of om hoe je gevormd bent. De man heeft het vérgezicht. Hij heeft overwicht in fysieke kracht. -Dat is bedoeld om te bouwen, om te beschermen en om te dragen. De vrouw heeft het óverzicht. Zij heeft overwicht in innerlijke kracht. -Dat is bedoeld om te voeden, om te verbinden en te onderwijzen. Zijn scheppende, bouwende kracht is bedoeld om haar te helpen en te dienen. Haar verbindende, voedende kracht is bedoeld om hem te helpen en te dienen. En het zijn precies deze fundamentele verschillen die de kern raken. Want dit gaat over de oorsprong. De oorsprong van alle relatie. De oorsprong van alle relatie God schiep de mens niet alleen als een geestelijk wezen, maar Hij gaf de mens ook een lichaam van vlees en bloed. Dat was een radicaal nieuwe schepping. Heel anders dan het Hemelse leger van engelen en cherubs. De mens zou een schepping worden die Zijn beeld niet alleen geestelijk, maar juist ook lichamelijk zou dragen. Die Zijn liefde niet alleen zou ontvangen, maar het ook zou kunnen doorgeven. Deze schepping zou niet alleen relaties kunnen bouwen, maar juist ook zélf nieuw leven kunnen voortbrengen. Daarvoor maakte God uiteraard twéé verschillende biologische vormen. De Man en de Vrouw. Twee lichamen, twee zielen, met elk hun eigen unieke gaven in de geest. Ieder apart zijn zij de drager van een uniek deel van Gods eigen kracht. Maar NIET dezelfde gaven, vandaar dat ze pas samen Gods volledige karakter reflecteren. Wie kan nu achteraf niet bedenken, dat dit werkelijk niet anders en ook nooit beter had gekund? Er is geen enkele beperking of gebrek in Gods oorspronkelijke ontwerp van de mens. Volkomen het tegendeel juist. De schepping is immers het evenbeeld van Gods almachtige drie-eenheid. En dat drievoudige patroon blijft: Man - vrouw - God. En zo ook als het gezin; Man - vrouw - kind. En zelfs per schepsel; Lichaam - Ziel - Geest. Onlosmakelijk aan elkaar verbonden. God heeft alle vormen van liefde ook in diezelfde drie-eenheid verweven. Want er is liefde op: zielsniveau geestelijk niveau lichamelijk niveau Maar de perfecte en complete beleving van alle facetten van liefde wordt pas volledig bereikt als het allemaal met elkaar verbonden is. En dat begint bij het begin en het wordt niet duidelijker dan hoe Genesis het ons verteld: Genesis 2:24 "Daarom zal een man zijn vader en moeder verlaten en zich aan zijn vrouw hechten; en zij zullen tot één vlees zijn" De LXX vertaling versterkt de 'geestelijke eenheid' nog iets sterker en zegt dat zij samen 'één wezen' zullen vormen. De ware afspiegeling van Gods evenbeeld. Drie fases van liefde Man en Vrouw En als zij zich samen verbinden tot één, dan ontdekken we eerst de verbindende, zoekende liefde die passie, gelukzaligheid en opwindend verlangen brengt. Een liefde waarin twee mensen in elkaar kunnen opgaan en samensmelten. Die samen de wereld om zich heen helemaal kunnen vergeten. Totdat we zelf ook in die driehoeksverhouding terechtkomen en samen nieuw leven voortbrengen. Dan ontdekken we een hele nieuwe dimensie van liefde. Vader en Moeder Een verwonderende nieuwe liefde buiten onszelf. Die ons verantwoordelijk en volwassen maakt. Die onbaatzuchtig is en beschermend is. Een verbonden liefde waarin twee mensen samenwerken en de wereld om zich heen nu niet vergeten, maar juist gaan zien. Als een uitdaging om die voor hun kind te ontwikkelen. En als we verder groeien en ontwikkelen ontdekken we een nóg vrijere vorm van liefde. Grootvader en Grootmoeder De liefde van wijsheid en ervaring, die mag geven en onderwijzen en verder alleen nog maar hoeft te genieten. Natuurlijk van niet alleen van elkaar, maar nu ook van de kinderen en de kleinkinderen. Een liefde waarin we de wereld met meer geestelijke kennis, beter overzien. Maar elke fase is pas onverbrekelijk als het een driehoeksverhouding is met God. Want het kán niet zonder God. En dat is de ontdekkingsreis van het leven, in onze gebroken wereld. De wereld waarin God tot in elk detail steeds blijft aantonen dat Hij de hoofdrol heeft. Omdat Hij de ontwerper en de architect is. De voorkant lijkt mooi, maar de achterkant vertelt het verhaal van de verbinding Het fysieke thuis God is de wijze vader, die de wereld met Zijn kennis en ervaring overziet. Hij heeft deze wereld in oorsprong zelfs voor ons ontworpen. Hij creëerde een afzonderlijke eigen fysieke wereld voor Zijn schepping. Een fysieke wereld voor alle wezens van vlees en bloed en God zette de mens aan het hoofd. Hij schiep een paradijselijke speeltuin voor ons. Met een verrukking van geuren, kleuren, geluiden en smaken. Allemaal fysieke zichtbare vormen van alles wat er ook in de geestelijke wereld al was. Maar nu in een vorm die wérkelijk aan te raken, te voelen, te zien, te ruiken en te horen is. Maar het is nog veel groter en unieker dan wij kunnen bedenken. Want wat God heeft gedaan is onbeschrijflijk uniek. God heeft in ons mensen het 'gevoel' zowel lichamelijk als geestelijk gemaakt. In een unieke verbondenheid die niet van elkaar te scheiden is. In ieder geval niet zonder schade. We kunnen voelen met onze vingers, maar ook met ons hart. We kunnen zien met onze ogen, maar ook met ons verstand. We kunnen aanraken met onze handen, maar we kunnen ook aangeraakt worden in onze ziel. We kunnen onze lichamen verbinden met elkaar en zo in onze geest ook echt samensmelten! De mens als kind van God Zo heeft Hij ons niet beperkt tot alleen een biologisch lichaam, maar Hij heeft ons met ziel en geest ook verbonden met de geestelijke wereld. Maar zónder dat wij die geestelijke wereld kunnen zien. Het was bedoeld om ons te kunnen zien bloeien en groeien vanuit de geestelijke wereld. Om als trotse vader samen met Zijn engelen, onze ontwikkeling te kunnen volgen. Want wij, als de schepping, zijn Gods kinderen! De ware kroon op de schepping. In werkelijk alle opzichten. Wij mochten de wereld ontdekken, de wereld invullen, en de wereld leiden. En Zijn richtlijnen waren zuiver, liefdevol en beschermend om ons veilig te houden. Geen hiërarchie, maar harmonie De man en vrouw zijn daarmee dus niet tegenover elkaar geplaatst, maar naast elkaar ontworpen. De Bijbel schetst helemaal geen hiërarchie, maar juist harmonie. De Bijbel geeft ook een bijzonder rijk en genuanceerd beeld van de gelijkwaardigheid van man en vrouw. En in deze gelijkwaardige verhouding is JUIST het lichaam van de een, helemaal NOOIT een consumptiegoed van de ander. De ware liefde bestaat juist uit het overgeven en loslaten van de persoonlijke kracht. En als deze driehoeksverhouding met elkaar in harmonie is, is er ook geen groter gevoel van liefde denkbaar in een mensenleven. Maar anderzijds kan er, in een disbalans, ook geen groter gat optreden in het gevoel dat er iets mist. Op zielsniveau, op het geestelijke vlak en ook net zo goed op het vlak van de fysieke intimiteit. De mens kan liefde geven, beleven en uitvoeren, maar kan in de kern niet een leven lang gelukkig zijn zónder God. Als weeskinderen in een tehuis Ik licht dat toe: God is immers onze énige verbinding met ons geestelijke thuis, daar waar Hij onze vader is. Hoe gelukkig kun je werkelijk zijn zónder je eigen bron? Dan mis je de liefde van God, onze vader. Jouw eigen vader. Want zonder Hem ben je een weeskind. Dat is immers precies hetzelfde als een kind op deze wereld die zijn vader en moeder niet heeft. Die heeft geen thuis en mist dan toch ook de liefde van zijn eigen bron? En dan is het niet compleet, niet volledig. Dan doe je je best om gelukkig te worden, maar je wordt het nooit helemaal. Zonder de bron van wie je bent, ontbreekt er altijd een deel. Dat is precies waardoor onze ziel onvervuld blijft. Dat is ook de zoektocht van deze wereld. Omdat wij gescheiden zijn. Een gebroken gezin. Waar het misging Waar het misging is en hoe het hersteld kan worden is voor de volgende delen. #IkbeneenkindvanGod

De andere kant: Vader stoeit, moeder knuffelt Hoe een kind liefde leert kennen is wonderschoon. Dat begint niet met theorie en taal. Het komt niet van woorden, maar van lichamen, geuren en aanraking. De manier waarop een moeder troost en hoe een vader speelt, dat is de allereerste taal van de liefde. Nog voordat een kind iets van woorden begrijpt, is deze vorm van liefde al in zijn kleine ziel geschreven. Daar wordt de basis gelegd voor alles wat later 'relatie' zal heten. De twee stemmen van liefde Een moeder leert een kind wat het betekent om geborgen te zijn. Haar armen er omheen, haar vertrouwde warmte en de borsten die het kind voeden. Haar hartslag is het eerste ritme van geborgenheid. Zij leert het kind: “Jij bent gewenst, jij bent veilig, jij mag er zijn.” Dat is geen boodschap met woorden, maar met huid, warmte, adem, hartslag en aanraking. Een vader leert een kind wat het betekent om vanuit die geborgenheid te gaan ontdekken. Met zijn sterke armen tilt hij het kind hoog op, gooit het een stukje de lucht in en vangt het weer op. Dat lijkt een spel, maar het is een les in vertrouwen. Hij zegt niet “blijf bij mij”, maar “ga, je kunt het.” Hij leert het kind: “De wereld is niet vijandig, die mag je gaan ontdekken. Probeer het maar, want ik geloof in jou.” Zijn stoeien is een oefening in vrijheid. Maar deze beide verschillende stemmen horen samen te klinken en dat is 'heilig' voor de ontwikkeling van een gezonde gehechte relatie. Niets minder dan dat. Zij is het nest en de schuilplaats. Hij geeft het vergezicht en de horizon. Zij leert de liefde van het contact en de nabijheid. Hij leert de liefde van de vrijheid en de afstand. Zij knuffelt. Hij stoeit. Maar samen bouwen ze aan het vermogen van hun kind om later zelf volledig lief te kunnen hebben, met zowel warmte als kracht. de driehoeksverhouding is de allersterkste basis Waar het misging Dit is een harmonie die wij in onze samenleving zijn kwijtgeraakt. Er is een drang die als eeuwig actief is om de wereld gelijkvormig te maken. De laatste generaties maken zichtbaar dat het onze gezinnen heeft veranderd. Het heeft vaders en moeders in onze wereld veranderd. Gendergelijkheid wordt ons aangeleerd. Dat gelijke kansen op de arbeidsmarkt en een gelijke beloning in de maatschappij zou moeten betekenen. Het stuurt aan op volledige inwisselbaarheid van man en vrouw. Moeders moeten 'presteren' in de maatschappij en vaders moeten leren om 'gevoelig' te zijn. Met flesvoeding geven kan vader ook thuisblijven, want de carrière van moeder heeft al genoeg geleden door de zwangerschap. Bovendien heb je het kind toch ook 'samen' gekregen?! Het is allemaal niet onwaar! Maar het is een valse en misleidende voorstelling van de kern. De kern, die met deze groeiende ontwikkeling van gelijkvormigheid steeds meer verdwijnt. Wat ook verdwijnt is het besef dat deze verschillen geen bedreiging vormen, maar juist onmisbaar zijn. We proberen elkaar te imiteren, zonder echt te begrijpen wat we eigenlijk doen. En met het vervagen van het verschil, begonnen ook de relaties te breken. We zijn juist bewust zo geschapen. We zijn uitgerust met verschillen. En dat is met een doel. En we falen jammerlijk in het imiteren van de sterke kanten van de andere sekse. Als je als vrouw het gestuntel van de man ziet, in gebieden waar jij zelf van nature in bloeit, maakt de ander onaantrekkelijk. Hoe logisch! De glans die oorspronkelijk bij ieder van onze eigen kracht afstraalde, verdwijnt immers in een grijze brij van gelijkvormigheid. Het aantal scheidingen groeide niet alleen door egoïsme of gemak, maar ook omdat we de identiteit van man en vrouw hebben kwijt gemaakt en we geen eigen rol meer kunnen vinden. Een mooie filosofische uitspraak zegt: "Een samenleving die de vader niet eert en de moeder niet beschermt, verliest haar kinderen." En daarmee verliest die samenleving vooral zichzelf. Een nieuwe generatie van weeskinderen Wat we in de vorige eeuw zagen in het Harlow Experiment, de Weeshuizen en het Victoriaanse opvoedsysteem, zien we nu ook terug in vele miljoenen kinderen met gescheiden ouders. De emotionele verwaarlozing is misschien niet zo duidelijk zichtbaar als in deze voorbeelden, maar dat is het verraderlijke eraan. Ze groeien immers op zonder een vollédig beeld van liefde. De helft van de orde staat buitenspel of op afstand. De helft van het beeld ontbreekt. Daarbij gaan onze kinderen ook al vroeg naar een opvang, omdat vader en moeder allebei een maatschappelijke prestatie moeten leveren. We verklaren onszelf dat het 'goed is' voor hun sociale ontwikkeling. Natuurlijk is interactie gezond, maar is die er in de natuurlijke omgeving? Ondertussen vindt de opvoeding al grotendeels plaats in opvang en onderwijs. Met maatschappelijke gedicteerde programma's, die NIET zijn geschreven voor relatie, maar gericht zijn op prestatie. Programma's die vooral werken met beoordelingen en observaties die een score bepalen. Die maatschappelijke lessen zijn juist NIET gericht op relatie met anderen, maar op de relatie van anderen met jou. Jij mag vooral kiezen wie je zelf bent, wil zijn en wil worden. Anderen worden 'geacht' daar rekening mee te houden. En wat we in de opvoeding zelf niet ontvangen hebben, kunnen we ook niet doorgeven! Zo leert een kind zonder moederlijke nabijheid niet goed voelen. En een kind zonder vaderlijke bevestiging leert niet goed vertrouwen. Het ene kind voelt zich daarmee onveilig in zichzelf, het andere kind voelt zich zo onveilig in de wereld. Daarom groeien we op tot volwassenen, die te bang zijn om te hechten, te bang zijn om vrij te laten of die helemaal geen grenzen meer willen erkennen. De scheppingsorde van verschil Genesis 1:27 “En God schiep de mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen.” Hier staat dat God de mens heeft geschapen als “mannelijk en vrouwelijk”. Dat verwijst niet naar een 'biologisch' verschil, maar juist naar twéé verschillende manieren in de geest. Sámen (met Gods geest) vertegenwoordigen zij God in één beeld in de fysieke wereld. Er is geen hiërarchie, iets dat ongelijkheid of ongelijkwaardigheid zou moeten creëren, maar het is juist de balans voor de perfecte harmonie: - De open kracht naar buiten van de vader die creëert en bouwt; - De gesloten kracht naar binnen van de (baar) moeder die voedt en draagt. Het vaderschap is een reflectie van Gods stem die met macht spreekt en stuurt: “Sta op, ontdek en word wie je bent. Je ziet me niet, want ik laat je hand los, maar ik sta achter je” Hij is waarheid. Hij oriënteert het kind en bouwt diens kompas. Het moederschap is een beeld van Gods liefdevolle omarming: “Kom hier, ik troost je en ik vergeef je. Wij zijn in de geest altijd met elkaar verbonden. Ik zal altijd van je houden.” Zij is genade. Zij wortelt het kind en bouwt diens hart. Het evenwicht van genade en waarheid Het is altijd al en dus direct vanaf het begin bedoeld geweest om de verschillende krachten samen te voegen en te verbinden. Waar deze twee krachten in volheid samenkomen, daar is ook Gods geest! Daar is Zijn schepping in te herkennen. Want een vader en moeder zijn niet alleen ouders, maar ze reflecteren samen Zijn evenbeeld. Waarheid en Genade. De Bijbel schrijft over Jezus in Johannes 1:14: "Wij hebben Zijn heerlijkheid gezien vol van genade en waarheid." Dat is precies het evenwicht dat elk mens nodig heeft: Genade zónder waarheid maakt iemand slap. Waarheid zónder genade maakt iemand hard. De moeder verankert het kind in relatie en geborgenheid: Dat geeft de beleving van God als liefdevolle nabijheid. De vader verbindt het kind aan orde, doel en verantwoordelijkheid: Dat geeft de beleving van God als waarheid en richting. Het gezin is bedoeld als de eerste plek waar dat evenwicht zichtbaar wordt. De moeder leert genade, liefde en barmhartigheid, de vader leert waarheid, zelfbeheersing en respect. Wanneer we één van deze beide richtingen kwijtraken, ontstaat er scheefgroei en een disbalans. De wereld van gelijkvormigheid We noemen de gendergelijkheid vooruitgang, maar het is een hele ernstige verarming. Want we zijn vergeten dat 'samen één zijn' helemáál niet hetzelfde betekent als 'samen gelijk zijn'. Maar het is de nadrukkelijke programmering geweest van een liefdeloze maatschappij. Een maatschappij wiens schepping niet de mens is, maar wiens schepping de economie is. Het is dus logisch dat in zo'n maatschappij ook de economie centraal staat en als het hoogste goed wordt beschouwd. Daarbinnen is het uiteraard veel effectiever dat de 'mens' in beide vormen, zowel mannelijk als vrouwelijk, een economische prestatie levert en niet slechts maar eentje van een stel. In onze maatschappij staat 'de mens' helemáál niet centraal. Die maatschappij doet heel graag alsof. Maar dit is NIET een wereld waarin de mens als 'schepping' wordt gezien. En zéker niet een wereld waarin een Schepper wordt erkend. Een ontwerper die 'mannelijk' en 'vrouwelijk' schiep met een doel. Als een zuivere orde voor de juiste balans in de samenleving. In deze wereld kan en mag de mens zelf zijn vorm kiezen. Het is een wereld waarin een mens ook geen evenbeeld van God wil zijn, maar een Godsbeeld van zichzelf wil scheppen. "Ik wil zelf bepalen wie ik ben, onafhankelijk van een scheppingsorde". Herstel van het beeld Het herstel begint dan ook helemaal nooit bij beleid of programma’s, die de gendergelijkheid nog dieper ondersteunen en nog verder stimuleren. Het herstel begint juist bij eerbied voor het verschil. Het herstel begint bij het erkennen dat een kind twee verschillende stemmen nodig heeft. Eén die zegt “ik ben bij je” en één die zegt “ik geloof in je.” Een kind dat beide hoort, groeit op met een echte ruggengraat én een warm hart. Zowel jongens als meisjes. Want aan beide(!) wordt daarmee geleerd dat liefde niet alleen voelt, maar ook draagt. Dat veiligheid en vrijheid elkaar niet uitsluiten, maar dat dit samen juist bewustwording in verantwoordelijkheid veroorzaakt. Het herstel komt, als we elkaar met bewondering en respect, onze eigen kracht en sterkte laten benutten en dat bij elkaar stimuleren. De toekomst van onze wereld en onze samenleving, ligt niet in nieuwe vormen of definities. Die ligt juist in het gezin en in het opnieuw verstaan van de alleroudste traditie: De schepping! Dat is de man en de vrouw, de vader en de moeder samen, het beeld zijn van God Zelf. God is niet alleen sturend, maar ook vormend. God is niet alleen kracht, maar ook verbinding. Hij is niet alleen waarheid en rechtvaardigheid, maar ook liefde en genade. "Geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is Liefde" staat in 1 Korinthiërs 13:13 Ietsje terug, geeft vers 8 ons het kader en de context voor de uitleg hiervoor. 1 Korinthiërs 13:8 "De liefde vergaat nooit" Dat leert ons: Als Hoop en Geloof hun doel hebben bereikt, is er nog steeds de LIEFDE. Die blijft altijd en eeuwig. Dáárom is de liefde de grootste! Hij stoeit. Zij knuffelt. In dat eenvoudige, heilige evenwicht van een verbindend thuis, waar Gods waarden worden toegepast, zal elk kind volkomen vertrouwt gehecht raken. En zo zal een kind later zelf, als nieuwe volwassene, in de wereld weer een dankbaar aandeel hebben in het veranderen van de volgende generatie. Want WIE het dan ook betreft: Van iemand die dit beeld in zijn of haar leven ontvangt en dat later ook zelf actief 'leeft en uitdraagt', zal herkend en gezien worden dat dit werkelijk de 'oorsprong' van alle relatie is. Zoals bedoeld door onze Schepper. #IkbeneenkindvanGod. Lees verder over de uitdagingen van relatie man-vrouw, over liefde en intimiteit en nog veel meer... in de volgende delen.

De spiegel van Harlow en de weeshuizen Zowel het Harry Harlow Experiment, het trieste weeshuizen voorbeeld als ook de onbewuste ramp van het Victoriaanse opvoedsysteem zijn naar mijn idee duidelijk met elkaar verbonden. In mijn visie, laat het heel duidelijk zien tot hoever de gevolgen zich uitstrekken van een 'gebroken' relatie. In welke vorm dan ook. Dat geeft ons vooral een scherp inzicht en een beter begrip van relatie en hoe dit in de kern wordt opgebouwd. Maar dus ook waar het wordt beschadigd! Harlow's moederaapjes en de voorbeelden van de beruchte mensen uit onze geschiedenis tonen op die manier aan tot hoever deze beschadiging uiteindelijk kan komen. En dat is tot hele donkere en wrede kwaadaardigheid. De erfenis van een gebroken opvoeding Het laat zien hoe diep het effect is als je wordt grootgebracht door een verzorger die geen relatie met je wil of kan hebben. Omdat, net zoals de moederaapjes, er ook in de mensenwereld heel veel verzorgers of ouders zijn, die niet in staat zijn om te kunnen geven en leren, wat ze zélf ook nooit gekregen of geleerd hebben. Het gevolg daarvan is voor kinderen altijd emotionele beschadiging! En dat is in de vorm van onveilige hechting tot aan volledig onthechting en alles daartussen. De achtergrond van de jeugd van de beruchte personen, zegt daarbij ook nog heel veel. Zowel in hele harde armoede, als ook in oogverblindende glanzende rijkdom er is hele serieuze emotionele verwaarlozing mogelijk. De persoonlijke confrontatie In dat harde licht is het ook goed om met veel meer ernst ook je eigen leven en ervaringen eerlijk onder ogen te zien. (En daarbij dan niet te vergeten dat we als volwassenen, toch ook nog allemaal kind zijn) Waar kom ik zelf vandaan? Wat heb ik daarmee gedaan? Hoe bén ik gehecht en hoe héb ik mijzelf gehecht in mijn eigen volwassen leven? Niet alleen als vader, als partner, maar ook nog als kind, met mijn eigen ouders? Aan wie en met wie heb ik mij verbonden? Op welke manier ben ik een hechtende of juist een onthechtende factor geweest? En om dat dan eens tegen het licht te houden van de kennis die de geschiedenis ons hier laat zien. Ook met het besef van de gevolgen ervan: Wat is mijn eigen aandeel in de generaties en waar brengt het de volgende generatie? En dan is, triest genoeg, mijn eigen verhaal helemaal niet zo uniek. Maar juist daarom is het ook zo confronterend. Ik ben gescheiden en opnieuw getrouwd. Mijn vrouw en ik hebben er bewust voor gekozen om samen een 'nieuwe eenheid' te willen zijn. Wij hebben ieder onze eigen kinderen. Maar onze kinderen hebben niet gekozen voor deze nieuwe verbinding. Sterker nog: ze hebben om te beginnen al nooit gekozen voor de scheiding van hun eigen vader en moeder. De situatie is dus: Zij heeft mijn kinderen niet gekregen en van haar kinderen ben ik de vader niet. Dat zijn, tot aan onze ontmoeting twee verschillende levenssporen geweest. Ieder van ons met een gebroken relatie achter zich. Twee sporen, die elkaar nooit eerder fysiek hebben gekruist. In ons geval dan. De geestelijke werkelijkheid achter scheiding En nu kunnen wij samen best hele mooie gedachten hebben voor een nieuwe en verbindende toekomst. Samen met onze beide families en onze eigen kinderen. Dat is een idyllische wens, maar die realiteit bestáát helemaal niet. Niet geestelijk en niet fysiek. We hebben dat immers gezien in beide experimenten. Wat je niet hebt gekend en niet hebt ervaren in de eerste jaren van je leven, is ook niet aan jou 'gehecht' in het volwassen leven. De moederaapjes van Harry Harlow en de opvoeding van de beruchte menspersonen vertelden ons dat in de extreme variant. Maar het voorbeeld van deze verschillende experimenten vertelt ons wel degelijk indringend iets over 'de oorsprong van relatie'. Met name die tussen ouders of verzorgers en kinderen. En dan is een alledaagse scheiding in de samenleving van vandaag helemáál niet zo alledaags. Dat is diep ontwrichtend. Want hoe we het ook willen uitleggen of welke oorzaken we er ook graag bij willen slepen; Er is een hele fundamentele relatie gebroken! De oorspronkelijke relatie tussen twee ouders samen en hun kinderen als één geheel, één gezin, één thuis, bestaat niet meer. Dat is ook voorgoed verdwenen. Door een besluit dat de vader en de moeder hebben genomen en uitgevoerd. Niet de kinderen! De breuk tussen ouder en kind En dan breek ik het nog ietsje verder af: "Ik ben zélf niet eens meer 'gehecht' met mijn kinderen. Dat is immers precies de kern van wat er door een scheiding onherstelbaar vernietigd. Natuurlijk ben ik nog altijd hun vader en houden wij van elkaar. Dat stukje verandert biologisch niet. Maar het is wel een relatie 'apart' geworden. Er kan heel veel goed zijn in de relatie tussen het gescheiden kind en de vader of moeder. En dat kan ook ongeacht wie er 'thuis bleef' of is 'weggegaan'. Het is ook goed mogelijk dat er veel goeds kan 'groeien' tussen het gescheiden kind en de nieuwe partner van pa of ma. Maar als dat gebeurt, dan is dat zoiets als onverdiende genade. Want ongeacht aan welke kant van de scheiding je staat, als gescheiden ouder heb je feitelijk élk recht verspeelt op de onvoorwaardelijke liefde van je kind. Er is niets meer 'vanzelfsprekend' aan het feit dat je 'gehecht blijft' en 'contact' hebt. Blijkbaar vinden wij dat allemaal wél heel vanzelfsprekend. Daar leven we naar en zo behandelen we onze scheidingen ook in deze maatschappij. Zo denken we als ouders of volwassene gewoon te mogen blijven rekenen op de loyaliteit van de kinderen. We claimen die ook graag, zelfs. Want maar al te vaak wordt die loyaliteit en liefde zelfs uitgebuit in de strijd tegen de andere ouder. Maar het is niet de fundamentele werkelijkheid. Dat is immers precies wat Harlows aapjes bewijzen. Want ondanks pijn, verdriet en onzekerheid, bleven zij zich immers vastklampen aan de stoffen moeder. En dat gebeurt óók als die ouder ondertussen 'een dader' is geworden. De persoon die de pijn en het verdriet juist veroorzaakte bij het kind. Dat mag voor ons een ongelooflijk intense les zijn in nederigheid! Dus als de kinderen zich aan je blijven hechten en loyaal zijn, zegt dat nog niet zoveel. Het zegt in dit licht gezien, namelijk heel weinig over 'hoe goed' jouw relatie in de 'geestelijke verbinding' met jouw kinderen is. En om dit besef hier zo hard neer te leggen is geen gemakkelijke boodschap voor een gescheiden ouder. Dat begrijp ik heel goed zelfs, ik ben er immers zélf eentje. Het is natuurlijk ook helemaal geen gebruikelijke boodschap. Maar als u bereid bent uw verzet en de verdediging voor 'uzelf' te laten vallen, en in uw hart de waarheid echt wilt aankijken, dan weet u dat dit waar is. En dat is nu eenmaal een hele lastige en pijnlijke waarheid. De motor in onderdelen op de tafel Als de motor van je auto in allerlei deeltjes op de tafel ligt, ziet een automonteur iets heel anders dan een chirurg. De monteur is in ieder geval niet overweldigt door de aanblik. In zijn hoofd brengt hij direct alle bekende onderdelen al bij elkaar. Hij ziet zo ook de lijn en de route van de reparatie al ontstaan. Wie het 'verband' kan zien tussen losse onderdeeltjes, begrijpt ook de 'gevolgen'. De monteur die een gebroken pakking ziet liggen, begrijpt dat dit de oorzaak is geweest van een olie lekkage. En als hij nergens een gasklep ziet liggen, weet hij ook dat een auto nooit van zijn plek gaat komen met deze motor. Bij een auto betekent dat dan gewoon nieuwe onderdelen bestellen en repareren. Maar we hebben gezien hoe een gebroken opvoeding doorwerkt. Het vermogen tot een volwaardig leven als volwassene is structureel beschadigt en nieuwe onderdeeltjes bestellen is er hier niet bij. Als de motor van je auto in onderdelen uit elkaar ligt En wie dan God niet in zijn of haar leven heeft, die wacht een leven lang tevergeefs sleutelen. Want hoe dicht je ook bij herstel lijkt te komen, tot een volledig gerepareerde motor kom je niet. Ondanks alle hulp en zelfhulp van deze aarde. Want er is één onderdeel dat niet op tafel ligt en ook niet 'besteld' kan worden! Dat is niet van deze aarde. En dat is de vonk. Het vonkje van de bougies. De vonk die ontbreekt Dat is wat er in onze kern ontbreekt. Dat is de afwezige relatie met je eigen Schepper. God is de oorsprong van alle relatie! Hij is 'de ouder' die ons voedt en verzorgd, die ons beschermt, onderwijst en liefheeft. Dat is ook de geestelijke relatie waarmee wij 'veilig gehecht' zouden moeten zijn. Maar dat is precies ook de cruciale relatie die juist gebroken is. De relatie die niet meer bestaat, vanaf de zondeval. Het is dezelfde afwezigheid van de relatie, als die de aapjes van Harry Harlow zo grondig beschadigden. En dezelfde afwezigheid van relatie die zelfs dodelijk was voor onze weesbaby's zonder biologische ouders. Maar als je inzichten met Gods wijsheid en kennis mag toenemen, zoals ik nu heb ervaren, dan zie je heel veel onderdelen van je relaties in een nieuw licht. Dan zie je op tafel de gebroken pakkingen liggen die de diverse lekkages hebben veroorzaakt. Met dat grotere inzicht, ontdek je ook dat er onderdelen helemaal niet op de tafel liggen. Of dat je onderdelen ziet die je zelf daarvoor nog helemaal niet kende. Dat zijn dan onderdelen die dus ook nooit zijn gebruikt in de relatie. Andere onderdelen liggen er juist meer dan dubbel. Er is ook te veel vet gebruikt. Daardoor zijn verschillende delen langs elkaar blijven glijden zonder dat ze goede grip kregen en niet goed gehecht zijn. Je ziet de keuzes die voor jou zijn gemaakt en die jij zelf hebt gemaakt. En dan raakt de volledige gebrokenheid je ineens. Van het geheel. Van de hele motor, die staat voor al jouw relaties. De motor die helemaal uit elkaar ligt, met onderdelen die zwarte vetvlekken maken op het witte laken van de tafel. En dan is er intens diep verdriet als je de trieste impact ervan begint te begrijpen. Je ziet de diepe sporen van beschadiging die al getrokken zijn. Die nog tot in de verre toekomst van de beschadigde ziel zullen reiken. In de ziel van je ouders, die van je partner en je kinderen. Maar ook die sporen in je eigen ziel. Je ziet ineens de gevolgen van de keuzes, die tot ver in toekomstige generaties nog hun invloed zullen hebben, nu glashelder met de zuiverheid van Gods ogen. Maar dan is er ook het ontzag als de diepere werkelijkheid en de bedoeling van Gods leiderschap tot je doordringt. Zulke diepe gebrokenheid is alleen te dragen en te herstellen met Gods wijsheid en Zijn kracht. Want Hij heeft de weg terug, naar relatie met Hem, weer hersteld en geopend. En dat kan omdat wij de meest grondige reparatie hebben gekregen die mogelijk is. Dat is de kern van het Levende Evangelie en de boodschap van hoop. En dat is de wedergeboorte, die mogelijk is door het offer van Jezus. De geestelijke wedergeboorte Ook als je al volwassen bent, kun je opnieuw geboren worden. En daarmee ben je in staat om uit de schaduw van je verleden te stappen en alsnog veilig gehecht kunt raken. Met je eigen Vader en Schepper en daardoor ook met je omgeving. Je mag geestelijk helemaal opnieuw beginnen. En dat is onverdiende genade. 2 Korintiërs 5:17 "Daarom, als iemand in Christus is, is hij een nieuwe schepping: het oude is voorbijgegaan, zie, alles is nieuw geworden." Jezus legt zelf heel duidelijk uit aan Nicodemus dat deze wedergeboorte een geestelijke vorm betreft, in Johannes 3:5 "Wie niet geboren wordt uit water en Geest, kan het Koninkrijk van God niet binnengaan.” Ik zeg wel vaker, dat ik mijzelf als het schoolvoorbeeld van genade zie. Het is wat mij dankbaar maakt voor alles wat ik in mijn hele leven al heb mogen ontvangen. En élke dag opnieuw, ongeacht hoe ik me geestelijk of lichamelijk voel, dank ik Hem voor hoe Hij is teruggekomen in mijn leven. Hoe ik door God ben opgeraapt en weer rechtop ben gezet. Dank ik hem voor mijn kinderen. Hij heeft mij bedolven onder zegen, liefde en persoonlijke ontwikkeling. Ik mag gebruik maken van Zijn wijsheid en inzicht en met een heel nieuw perspectief de uitdagingen van het leven aangaan. Maar dat neemt in dit leven nog altijd niet weg, dat ik wél doorlopend te maken heb met de gevolgen van mijn keuzes en mijn eigen gebrokenheid. Dat is óók met een geestelijke wedergeboorte niet uit te vegen. Zeker niet de gebrokenheid die ikzelf veroorzaakte. Het zijn vrije keuzes geweest die tot deze gebrokenheid hebben geleid. En zo is het hierdoor óók bij anderen gebroken. Dat reikt verder. Want zoals het is gegaan, is ook de actuele werkelijkheid. En dat leeft en beweegt in dit fysieke leven ook gewoon verder. Net zolang als het fysieke leven van iemand nog duurt. Dat maakt dan ook dat mensen zelf een einde aan hun leven maken. Om het te laten stoppen! Omdat het niet te dragen is. De collectieve ontkenning van scheiding De andere oplossing is wegkijken en negeren. Als collectief proberen we dan 'Happy de Kleppie' mooi weer te spelen in onze gebroken, gescheiden samenleving. En zo handhaven we de collectieve 'ontkenning' van de ernst van scheiden. We houden in onze samenleving immers best een hele luchtige benadering in stand. Daarmee ontlopen we allereerst onze eigen pijnlijke verantwoordelijkheid. Want de werkelijkheid achteraf is immers dat de ontwrichtende uitwerking van een scheiding veel pijnlijker is en veel dieper blijkt te gaan, dan mensen denken. Een scheiding is vooral ook heel veel zinlozer dan vaak wordt gedacht. Niet altijd! Maar wel vaak! Het is een pijnlijk realiseren en een moeilijk besef. Dat op zich dan ook meteen de oorzaak is van een mechanisme dat heel diep in ons verstopt zit. Een systeem van binnen dat deze 'schuld' probeert af te kopen. Logisch! Er is immers ook schuld! Maar het afkopen zónder geestelijk de straf te willen dragen, is direct óók weer een logische volgende stap naar nóg verdere beschadiging van onze kinderen. Gescheiden kinderen worden verwend, ze worden gespaard, ze worden gebruikt en ze worden verscheurd. Hun kaders veranderen en die worden bovendien vaak tweeslachtig. Het ene huis heeft nu andere regels dan het andere huis. Maar het is vooral de gehechte verbonden driehoeksrelatie die niet meer bestaat. Die tussen jou, je kind en je partner. Als het gezin! Die relatie is voorgoed gebroken en die is nu duaal geworden. Het is nu ieder voor zich. In koppeltjes. De vader met zijn kinderen. En de moeder met haar kinderen. En de kinderen met hun vader. En de kinderen met hun moeder. Hoe 'goed' het ook 'geregeld' is! Nog veel meer over relaties en hoe de bijzondere driehoeksrelatie ook geestelijk uiteen is gevallen in de destructieve duale relatie in de volgende delen. #IkbeneenkindvanGod

We waren gebleven bij het vernuft van Gods schepping. Hij die het zo wonderlijk heeft gemaakt dat Hij de 'geestelijke relatie' in een 'fysieke vorm' heeft gegoten. Dat is heel bijzonder. De hunkering naar lichamelijk contact is dus niet alleen maar verbonden met de aanraking zelf, maar ook wat het geestelijk met je doet. We zagen de uitwerking ervan op de resusaapjes, die tegen de martelingen in, tóch het fysieke contact bleven zoeken. En dat was in dit geval zeker niet omdat het contact zo prettig was. Maar goed, hoe triest en gruwelijk dat experiment ook was. Het waren wel apen en geen mensen, nietwaar? Nou.... Dan heb ik voor u toch ook een luid en duidelijk sprekend voorbeeld met ménsen. Een vreselijk, onbedoeld experiment dat generaties heeft getekend. En het was goed om daarvoor dan éérst het Harlow-experiment te leren kennen. Want met die kennis kunnen we de les van de weeshuizen beter begrijpen. De les van de weeshuizen Het is 1915 wanneer kinderarts Dr. Henry Chapin een schokkend verslag presenteert op een jaarvergadering van artsen in Atlanta. In weeshuizen sterft op dat moment 60 tot 90% van alle baby's. In sommige tehuizen loopt dat op tot bijna 100% onder kinderen jonger dan twee jaar. Voorbeeld van een 1900s Baby Home in Ierland. De medische wereld van die tijd ziet dit als een 'onvermijdelijk biologisch lot' van 'zwakke kinderen'. Want; de omstandigheden in de tehuizen zijn immers goed; Er is perfecte hygiëne en keurige medische zorg. De tehuizen zijn juist ingericht volgens de laatste richtlijnen. De ontdekking van de Bacterie Dat komt door de recente ontdekking van bacteriën door Louis Pasteur en Robert Koch, wat heeft geleid tot angst voor aanraking. En dat leidde weer tot een strikt hygiënisch en medisch regime in ziekenhuizen en tehuizen. Kinderen moeten schoon, geïsoleerd en “veilig” worden gehouden. En... dat gebeurt dan ook keurig. Maar Dr. Henry Dwight Chapin kent een andere werkelijkheid. Het Bellevue Hospital, waar hij als kinderarts werkt, heeft speciaal voor gevangenismoeders een aparte ruimte. Een afdeling waar zwangere gedetineerden, afgescheiden van de rest van de wereld, mogen bevallen. Daar was misschien niet de perfecte hygiëne. Geen strikte protocollen, maar daar waren wel 'moeders'. Het waren criminelen, dus die moesten dan maar het liefst zélf hun kinderen aanraken, nietwaar? Dus deze baby's kregen borstvoeding, hadden huidcontact en (liefdevolle) aanraking. Zij kregen in hun eerste periode, soms jaren, een fysieke relatie. Met hun eigen moeder! Maar... de babysterfte op déze afdelingen lag onder de 5%! Hygiëne en afstand redt geen levens De ironie hiervan is dat juist de baby's van "criminele moeders" wél overleven, terwijl de baby's in de 'fatsoenlijke weeshuizen' massaal sterven. En dat is dus niet door ondervoeding, onhygiënische zorg en infecties, maar door een gebrek aan liefde, contact en genegenheid. Chapins conclusie is een aanklacht tegen het medische establishment. Die in eerste instantie verdedigend en vijandig reageren. Zijn werk wordt genegeerd of tegengewerkt. Tijdschriften weigeren zijn rapporten te plaatsen. Te activistisch! Heel langzaam begint zijn boodschap door te dringen. In 1926 schrijft hij nog een felle aanklacht via pamfletten: "De baby’s sterven nu niet aan infecties, maar aan eenzaamheid. We hebben wél de ziektekiemen overwonnen, maar niet de verwaarlozing." Maar pas 11 jaar later worden zijn aanbevelingen de basis van Public Welfare Law (1937) Het echte probleem is nog veel groter Maar dit was het echte probleem nog niet. Het wordt nog heel veel erger! Houdt u vast! Dit waren namelijk niet alleen de voorschriften voor weeshuizen, dit was een heel maatschappelijk systeem! Doordrenkt in de hele westerse wereld. We gaan nog een heel klein stapje verder terug in de tijd. Tussen 1830 en 1850 wordt, éérst in de Engelse hogere klasse, een koud, liefdeloos opvoedsysteem populair. Deze 'Victoriaanse' mentaliteit verspreidt zich snel over West-Europa en Noord-Amerika. Het Victoriaanse opvoedsysteem Dit systeem stimuleert: Beheersing boven emotie: zelfdiscipline, plichtsgevoel, orde, en zedelijkheid gelden als de hoogste deugden. Afkeer van lichamelijkheid: lichamelijke expressie (zoals aanraken, huilen, troosten) word gezien als zwak of onzedelijk. Angst voor besmetting en immoraliteit: Lichamelijke hygiëne en 'morele' zuiverheid worden tot één ideaal samengevoegd. Vorming door tucht: De opvoeding moet 'de wil breken' om een gehoorzame, fatsoenlijke burger te kunnen afleveren. Voor een deel is het gebaseerd op het religieuze puriteinse gedachtegoed van toen, dat mensen van nature bedorven zijn. Ook een kind is daarin niet onschuldig. Het is gewoon een 'kleine zondaar' die discipline en gebod nodig heeft. Het lijkt zelfs heel behoorlijk op de waarden van de sekte, waarin ik ben opgegroeid. Twee belangrijke figuren zijn 'de grote verspreiders' van deze opvoedstijl. Zij \ijn verantwoordelijk voor de verspreiding ervan over ongeveer de hele westerse wereld. Het zijn geen morele kruisvaarders, maar dit zijn artsen! Wetenschappers. Zij halen de religieuze context eruit en maken dit tot een medisch wetenschappelijk opvoedsysteem. Voor een volledige samenleving! Dr. Luther Emmett Holt (1855-1924) Hij is de Amerikaanse voorloper. Emmett Holt is een van de meest invloedrijke Amerikaanse Kinderartsen van dat moment. Zijn boek "The Care and Feeding of Children" (1894) wordt de moderne 'opvoedbijbel' voor de hele Amerikaanse middenklasse. Het zijn oude 'Victoriaanse' tradities in een nieuw jasje, gebaseerd op drie principes: Strikte regelmaat: vaste voedingen, vaste slaaptijden, geen troost bij huilen. Afstandelijkheid: aanraking, wiegen en knuffelen werden ontmoedigd Hygiëne boven alles: steriel voedsel, steriele omgeving, steriele omgang. Enkele letterlijke richtlijnen uit zijn boek zijn: Een baby mag je nooit in slaap wiegen. Kus je baby niet op de mond. Huilen is niet schadelijk; het traint de longen. Een baby moet al vroeg leren zichzelf te beheersen. Zijn gids werd verplichte literatuur op verpleegopleidingen en wordt door duizenden artsen geadviseerd. In de VS werd het verspreid via de Children’s Bureau en zelfs vertaald in meerdere talen. Zijn methoden werden toegepast in ziekenhuizen, weeshuizen, kraamafdelingen én uiteraard ook in de gezinnen in de samenleving. Sir Frederic Truby King (1858-1938) Hij is de grote verspreider op wereldschaal. King is een arts uit Nieuw Zeeland, die is beïnvloedt door Holt. Hij richt de Plunket Society op, een invloedrijke organisatie voor moeder- en kindzorg. Zijn methodes werden dominant in het hele Britse Gemenebest. De Victoriaanse principes zijn hetzelfde: De klok is koning, geen verwennerij, Strikte routines voor alles. Van slapen tot spelen en naar buiten gaan, alles wordt ingericht op een vast tijdschema. Maar hun advies was niet langer gebaseerd op 'traditie', maar op objectieve, medische waarheid. En dat was juist wat deze adviezen zo gezaghebbend maakte. Wereldwijde verspreiding Hun boeken werden in miljoenen exemplaren verkocht en vertaald. De Plunket Society van King creëerde een netwerk van verpleegkundigen die het 'juiste' systeem persoonlijk bij moeders thuis kwamen onderwijzen en controleren. Deze methodes werden ook overgenomen in kraamklinieken en ziekenhuizen. Generaties van verpleegkundigen werden opgeleid in het Holt- of King-systeem, waardoor deze opvattingen decennialang werden doorgegeven als de enige juiste manier. En ik denk dat we nog steeds niet helemaal van die erfenis af zijn. Links Luther Emmet Holt - De opvoedspecialisten van 1900 - Rechts Frederic Truby King Via miljoenen uitgegeven brochures werd dit dus 'de standaard' van 1890–1930. Een combinatie van steriele, hygiënische en ‘wetenschappelijke’ zorg: Baby's niet voeden als ze huilen, maar op strikte vaste tijden voeden. Het huilen van baby's is 'lichaamsbeweging' en toegeven aan huilen verpest alle moeite. Maar ook wiegen of met de kinderwagen rijden om ze te troosten was uit den boze. Contact moest worden vermeden. Ze werden niet opgepakt, niet geknuffeld, niet aangeraakt. Niet op schoot, niet troosten of oppakken op verzoek, niet spelen met jonge baby’s en zeker niet kussen. Dit kille, afstandelijke opvoedsysteem was dus, meerdere generaties lang, de algemeen geaccepteerde standaard. Dan terug naar het Harlow Experiment En dan gaan we ook weer even terug naar het experiment van Harry Harlow en naar de verschrikkelijke gevolgen van de afwezigheid van relatie. En dan wil ik nu niet alleen naar de 'uitkomsten' van zijn experimenten serie kijken, maar nu juist ook naar de kille, klinisch-afstandelijke 'manier' van de uitvoering van het onderzoek. Door de persoon Harry Harlow. En dan bedoel ik met name ook het onbewogen 'vastleggen' van deze wrede martelingen. Het klinkt niet heel erg gezond, dat je als mens voor langere tijd en zo doelbewust, zulk zwaar leed kunt aandoen aan levende wezens als aapjes. De generatie van de Tweede Wereldoorlog En dan wil ik ook kijken naar alle bekende kopstukken in de tijd van de Tweede Wereldoorlog? Want Harry Harlow is namelijk geboren in 1905. Hij is geboren in precies die generaties die deze koude afstandelijke opvoedstijl hebben ondergaan. Net als: Goebels (1887) Hitler (1889) en Himmler (1900) Of Joseph Mengele (1911) Anton Mussert (1894) Mussolini (1883) Maar ook de vrouwelijke kampbeesten Ilse Koch (1906) Maria Mandl (1912) en Irma Grese (1923) Is dat toeval? Misschien! Het hoeft natuurlijk niet direct een causaal verband te betekenen. Maar ik wil toch met u deze 'denkrichting' nog even voortzetten. Want dit is in oorlogstijd wél 'de volwassen generatie' van dit opvoedsysteem. Mensen die zijn gevormd' in een cultuur waarin gezag ver bóven empathie staat. Opgevoed met afstandelijkheid, gehoorzaamheid en emotionele onderdrukking. Juist in de TWEEDE wereldoorlog vond deze 'uitzonderlijke en georganiseerde' wreedheid plaats. Was het noodzakelijk om een oorlog te winnen? Wat hadden de gruwelijke medische experimenten en de kampen te maken met het veroveren van grondgebied of het vestigen van een politieke macht? En het werd uitgevoerd door heel veel verschillende mensen op meerdere plekken tegelijk. Want het Duitse SS-personeel in de kampen bedroeg zo'n 60.000 mensen, waarvan ook 3.500 vrouwen. Ik ken de achtergronden van deze mensen natuurlijk niet per persoon, maar wat zij wel gemeen hebben is dat zij de generatie waren, die als kinderen zijn geboren in deze harde, stoïcijnse opvoedcultuur. Een systeem dat juist in de westerse cultuur vanuit Engeland en Amerika is verspreid. Dat moet heel veel mensen geraakt hebben. En dus ook zeker ook in Europa, waar juist Engeland als de bron van dit opvoedsysteem, óók het centrum van de macht was. De geschiedenis maakt duidelijk dat dit ook het geaccepteerde traditionele systeem was in kerken en scholen. Een systeem dat elk eigen verantwoordelijkheidsgevoel smoort. Het gezag regeert; Niet te snel van slag zijn, je emoties onder controle houden én daardoor vertraagd reageren. Zo kun je immers ook wégkijken. Wat hier precies bij aansluit als een kenmerk is, wat mij betreft, dat ook het beruchte collectieve excuus van: "Wir haben es nich gewust" Hoewel ik hier geen bewijs van kan leveren is het in mijn beleving een logische interpretatie die wel heel zou passen in de hedendaagse psychologische kennis die we hebben. Daarmee zou dit ook veel meer kunnen dan zijn dan alleen een historische les en een triest hoofdstuk in onze geschiedenis. Het zou zo ook heel goed de waarheid van de aapjes van Harlow in deel 2 kunnen bevestigen. De drievoud en de dualiteit God heeft ons zó ontzagwekkend geschapen, dat onze diepste, onzichtbare geestelijke behoefte, (de honger naar verbinding en liefde) zichtbaar en meetbaar is gemaakt. In ons fysieke lichaam! De uitwerking kunnen we immers lichamelijk zien gebeuren, als er geestelijk iets aan ontbreekt. Het is met onze biologie verweven. We kunnen er immers niet voor kiezen om géén relatie te hebben. In ieder geval niet als we kind zijn. Want zonder een vorm van relatie kwijnen we weg of gaan we dood. Relatie is daarom geen keuze, maar de oorsprong van ons bestaan. En dat is precies wat wij hebben verloren na de zondeval. De 'relatie' met onze Schepper. Hij heeft het leven in een drievoudige verbinding ontworpen en geschapen. Naar Zijn evenbeeld, maar in relatie met Hem. Maar we hebben hier nu kunnen zien, dat als in de kern de geestelijke component is beschadigt en kapot wordt gemaakt, het tot volkomen kwaadaardigheid kan uitgroeien. Onredelijk, grillig, gevaarlijk en in staat tot een weerzinwekkende en zinloze wreedheid. Een wreedheid die de dierenwereld niet kent. En dat is de invulling van het kwaad. Een duale verbinding in plaats van een drievoudige relatie. De drievoud en de dualiteit komt zéker nog aan bod, dus blijf deze serie volgen.... #IkbeneenkindvanGod

Om relatie te begrijpen, is het goed om eerst de verwoestende gevolgen te zien van de 'afwezigheid' van relatie. Of van een verminkte vorm van relatie. Hebt u wel eens gehoord van het Harlow-experiment? Dit betreft een bijzonder omstreden onderzoek uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw, toen de regulering van dierproeven nog in de kinderschoenen stond. Er werd extreem lijden toegebracht aan resusapen. Bewust en doelgericht. Het experiment dient nu als schoolvoorbeeld van wat we grensoverschrijdend vinden. Het Harlow-experiment De kern van de gruwelijkheid lag in het bewust en methodisch breken van de geest van jonge resusapen. Het was bijzonder wreed, maar de uitkomsten waren baanbrekend en hebben een leidende positie in de psychologie veroverd.. Het was kort na de Tweede Wereldoorlog. Blijkbaar was die periode nog niet ernstig genoeg geweest om toch nog schaamteloos dergelijke gruwelijkheden in de praktijk te brengen. Maar later zal ik ook nog een bijzonder verband aantonen tussen dit experiment en het uitzonderlijk kwaadaardige systeem van de WOII. Een geaccepteerde afbeelding van de AI-politie Baby's van de moeder gescheiden Het begon ermee dat hij jonge resusapen van hun moeder scheidde en hen een 'surrogaatmoeder' gaf: Een koude 'moeder' van draadgaas die melk gaf. (voedsel) En een zachte, stoffen 'moeder' zonder voedsel. (aanraking) De aapjes klampten zich het grootste deel van de dag vast aan de stoffen moeder voor troost en contact. In deze video is niet zo heel veel te zien, hoor. Die stoffen pop gaf uiteraard niets terug. De 'moeder' van draadijzer zochten ze alleen op om te eten. Het toonde aan dat liefde en aanraking dus belangrijker is voor de hechting, dan alleen voeding. Maar… om dit verder te testen, creëerde Harry Harlow ook enkele monsterlijke mechanische moeders die het kind terroriseerden. De surrogaatmoeder mishandelt ze Zo was er een 'moeder' die het jong plotseling met scherpe pennen doorstak. Een andere variant, blies de jonkies met een harde luchtstraal. Nog een 'moeder' had een mechanische arm, die de kleine aapjes zo hard heen en weer schudde dat ze bijna het leven lieten. In doodsangst klemden de kleine aapjes zich nóg vaster vast aan hun martelende moeder. Dat toonde aan hoe destructief de behoefte aan troost of contact is. The 'Pit of Despair' Een ander experiment was de Put van Wanhoop. Dit was een donkere put, die was bekleed met roestvrij staal. Jonge pasgeboren aapjes werden soms maanden opgesloten. Maar sommige 'testobjecten' werden zelfs tot twee jaar lang opgesloten. In volledig isolement, zonder enig contact. Deze laatste aapjes kwamen er psychisch volkomen vernietigd uit. Er was geen enkele relatie of sociaal contact meer mee mogelijk. Ze wiegden wat heen en weer en waren volkomen apathisch en catatonisch geworden. Ze leefden wel, maar met een uitgeschakelde geest. De schade was blijvend en onherstelbaar. Het 'verkrachtingsrek' Het dieptepunt was wat Harry Harlow zelf cynisch het "rape rack" noemde. Hij wilde het onderzoek doortrekken naar hoe 'emotioneel gebroken' vrouwtjes later dan zelf hun moederfunctie zouden vervullen. Sommige van deze psychisch gebroken vrouwtjes werden gedwongen te paren, terwijl ze nog niet eens wisten wat dat was. Ze werden dan in een stalen fixatieapparaat vastgezet en konden door 'normale' volwassen mannetjes vrij en doorlopend 'verkracht' worden. Toen deze apenvrouwtjes vervolgens jongen kregen, bleek hun natuurlijke verzorgingsinstinct grotendeels vernietigd te zijn. Het verzorgingsinstinct was vernietigd Hun reacties varieerden van totale onverschilligheid tot openlijke agressie. Ze negeerden hun baby's vaak volledig, draaiden zich om en lieten het hulpeloze jong alleen liggen. Als het zich probeerde vast te klampen voor troost, duwden zij het weg of trapten erop. Het geweld escaleerde vaak. Harlow documenteerde moeders die hun baby's tegen de vloer van de kooi sloegen. In verschillende gevallen beet een moeder de vingers of tenen van haar eigen baby af. Het gruwelijkst was dat sommige moeders het jong vermoordden door de schedel kapot te bijten. De uitkomst van het experiment Harlow was blijkbaar in staat om dit met afstandelijke onbewogenheid te documenteren, uit naam van de wetenschap. Maar goed, de uitkomst was wel duidelijk: het gebrek aan vroege hechting leidt tot een blijvend onvermogen om liefde te geven of te ontvangen. Harlow's conclusie was even duidelijk als ontluisterend: "Liefde is niet iets dat ontstaat door eten of seksuele bevrediging, maar door fysiek contact, warmte en nabijheid." Hij leverde het gruwelijke bewijs van wat er gebeurt als aanraking, liefde, geborgenheid en veiligheid in de vroege jaren ontbreken. En dus juist ook dat het beeld van liefde is, wat je ervan is 'aangeleerd'. En dat beeld kan totaal verminkt zijn. Deze moederapen hadden nooit liefde of troost gekend en konden het daarom ook niet geven. Ze functioneerden lichamelijk. Ze konden eten, paren en bewegen, maar hun emotionele en sociale functies waren zwaar ontwricht. Onveilige of gewelddadige jeugd bij mensen Beruchte menspersonen uit onze geschiedenis laten zien dat dit voor mensen precies zo geldt. Neem Jozef Stalin, opgegroeid met een alcoholische vader die hem regelmatig mishandelde. Of Gary Gilmore, die na een moord tijdens een overval, niet in beroep ging maar zélf de doodstraf tegen zichzelf eiste. Zijn jeugd was volgens de rechter een aaneenschakeling van ellende "van zijn wieg tot het graf". Zijn verhaal is verfilmd als "The Executioner's Song". Ook de kwestie van seriemoordenaar Albert DeSalvo (The Boston Strangler) wordt vaak in de forensische psychologie als voorbeeld gebruikt. Hij groeide op in extreme armoede. Zijn vader mishandelde zijn moeder en verkocht zijn kinderen aan boeren om te werken. Aileen Wuornos, de eerste vrouwelijke seriemoordenaar van de VS, werd misbruikt door haar grootvader, op haar 11e verkracht door familieleden en ze belandde later in de prostitutie. De emotionele verwaarlozing van rijkdom en luxe Maar het is niet altijd armoede of geweld. Emotionele verwaarlozing kan veel sluipender zijn en blijft vaak onzichtbaar. Alleen de excessen daarvan, die openbaar worden, geven ons een dieper inzicht. Waar we overigens weinig mee lijken te doen. Neem onze eigen Nederlandse Joran van der Sloot. Opgegroeid in een omgeving van luxe. Hoewel er geen openbare documentatie over is, lijkt het erop dat de positie van zijn vader hem status en macht geeft. Hij werd niet gecorrigeerd, maar er juist door beschermd. Zijn gedrag werd zo steeds weggepoetst en bedekt. Waarmee het idee dat hij maar gewoon kon doen wat hij wilde, versterkt werd. Als sadisme naar jou wordt vernoemd Een voorbeeld dat wel veel beter gedocumenteerd is, betreft de Markies de Sade. Dat is de man naar wie het sadisme is vernoemd. Hij groeide op in luxe. Zonder enige begrenzing en zonder ouderlijke aandacht. Hij is grootgebracht door nonnen en dienstmeisjes. Dat bepaalde ook zijn verwrongen seksuele en religieuze kader. Zijn vader was afwezig als diplomaat en zijn moeder sloot zichzelf regelmatig op in een klooster. Een recenter voorbeeld is John du Pont, wiens verhaal is verfilmd als 'Foxcatcher' Deze steenrijke telg van een chemieconcern, schoot op zijn eigen landgoed een Olympisch worstelaar dood. Zonder duidelijke reden en voor de ogen van diens vrouw. Zijn diagnose: paranoïde schizofrenie en narcisme. Biografen beschreven zijn jeugd als financieel onbegrensd, maar emotioneel steriel. Deze kennis is in de psychologie allang niet nieuw meer. Toch dringt de ernst ervan niet werkelijk tot ons door, lijkt het. Hoe bent u gehecht? Denkt u wel eens na over hoe u 'gehecht' bent? Was het volledig veilig, deels veilig of onveilig? En wat is de maatschappelijke norm ten opzichte van de biologische behoefte? Hebben wij het recht om kinderen onze werkelijke aandacht te onthouden, omdat het belangrijker is dat we als beide ouders werken? Zodat we met het verdiende geld verder op vakantie te kunnen, hen grotere slaapkamers kunnen bieden of ze in een luxere auto naar school te brengen? En voor wie is dat precies belangrijk? Ik vraag het maar gewoon, omdat dit bij uitstek het systeem is van onze welvaartseconomie. Deze voorbeelden tonen ons echter aan dat er geen rijkdom groot genoeg is om daarmee kinderen automatisch tot evenwichtige, empathische volwassenen te laten opgroeien. Daar is dus iets anders voor nodig. Iets dat we niet zien. Omdat het geestelijk is. Het ontzagwekkende vernuft van de Schepping Dat is nu precies hoe vernuftig God ons heeft gemaakt. Wij zijn mensen van vlees en bloed, maar geschapen naar Zijn beeld. En God is Geest. Dat betekent dat Hij de geestelijke liefde, de behoefte aan verbinding en relatie, op een of andere manier heeft moeten omzetten naar een lichamelijke vorm. En dat heeft Hij gedaan. Relatie is geestelijk, fysiek contact is aards. Maar het één kan niet zónder het ander. Wij zijn geest, ziel en lichaam in één geheel. De fysieke kant weerspiegelt de geestelijke kant en andersom. Dat is ontzagwekkend! We kunnen meten dat een knuffel bepaalde stofjes aanmaakt, maar dat verklaart nog lang niet wat er echt in het geheel gebeurt. Want hoe komt het dan dat je kunt aanvoelen of een omhelzing oprecht, afstandelijk of juist ongemakkelijk is? Dat gaat dus heel veel dieper en is een heel stuk complexer dan stofjes meten. Dat is namelijk niet alleen biologie, dat is iets van de geest. En God heeft het zo wonderlijk ontworpen dat geest en lichaam met elkaar verweven zijn. De geestelijke behoefte is zichtbaar gemaakt in het lichamelijke bestaan. Ze kunnen niet zonder elkaar. Want een kind sterft als het alléén maar liefde, trouw en respect krijgt, maar... het sterft óók als het alleen wordt gevoed en verzorgd. Maar daar gaan we mee verder in het volgende deel. #IkbeneenkindvanGod

Van frustratie naar ontzag – een nieuw begin Sinds mijn bekering is er in mijn hart iets fundamenteels veranderd. Waar ik vroeger gevangen zat in een onrustige boosheid en frustratie over de menselijke orde op deze wereld, de geopolitieke leugens, de misleidingen en de eindeloze manipulaties, ervaar ik nu een hoopvolle nieuwsgierigheid en een bewonderend ontzag voor Gods geestelijke orde. De Bijbel is mijn bron. Wie begint met het lezen van de Schrift, ontdekt meteen dat dit het beste vertrekpunt is. Het Woord van God geeft antwoorden, biedt inzichten, en opent een andere werkelijkheid. Voor het leven in deze wereld bestaat er geen uitdaging die te groot is voor de bovennatuurlijke wijsheid die God ons geeft. En die wijsheid vinden we in de Bijbel. Altijd wijst het naar een oplossing en het is altijd in staat om een ander perspectief te geven. Het verschil tussen onze orde en Gods orde Het onderscheid tussen onze menselijke beperking en Gods geestelijke wijsheid is onbeschrijflijk groot. Wij overschreeuwen onze onzuiverheid en onkunde met misplaatste overschatting en hoogmoed. Nog vóórdat we wérkelijk begrijpen hoe iets in elkaar steekt, of het nu DNA, onze psyche, biologie of ons immuunsysteem is, zijn we al bezig erin te snijden, We plakken er labels op of proberen er in te knippen of het te manipuleren. Met slechts flarden van kennis menen we de wijsheid al in pacht te hebben en claimen de volle wetenschap al. We stellen met die gebrekkige wel diagnoses, zetten nieuwe kaders op en pronken met onze wetenschap. Maar telkens weer worden we ingehaald door de werkelijkheid en geconfronteerd met de catastrofale gevolgen van ons eigen gebrek aan inzicht. Wat hiermee zichtbaar wordt, is niet alleen menselijke onkunde, maar vooral menselijke hoogmoed. Een hoogmoed die bereid is alles te overschreeuwen met leugens. Over elkaar, naar elkaar en tegen elkaar. Eeuw na eeuw, generatie na generatie, veroorzaakt dit wreed verdriet en diepe ellende. De vloek van menselijke kortzichtigheid Wij geloven slechts wat we kunnen zien, meten of ervaren. We denken dat het leven niet verder reikt dan een mensenleven lang. Maar de pijn van geschiedenis sterft niet uit met een generatie. Oorlogen worden gevoerd over cultuur, tradities, en historisch onrecht. Die trauma’s veroorzaken die niet zomaar weer verdwijnen. Met het wordt steeds duidelijker zichtbaar hoe diep onze geestelijke armoede is. We denken dat we de geestelijke orde begrijpen, maar we projecteren onze beperkte wereldse ervaring op het onzichtbare geestelijke domein. We denken dat de geestelijke wereld dezelfde regels volgt als de fysieke wereld. Hoe naïef! Het geheugen van pijn, verdriet en kwaad reikt veel verder dan een enkel mensenleven. Goed en kwaad is geen uitvinding van de mens. Het zijn de fundamenten die in ons bestaan zijn verankerd. Iets dat er altijd al geweest lijkt te zijn. Iedereen weet dit, iedereen voelt dit. De misleiding van zinloosheid Toch proberen wij het bestaan van een kwaadaardige entiteit te ontkennen. We verzinnen theorieën die de schepping vervangen door toeval. Het idee dat ons bestaan uit pure willekeur is ontstaan, in miljarden jaren en zonder doel, is heel doelbewust in de wereld gebracht. Want: Als wij uit toeval zijn ontstaan, is er immers geen Schepper. Als er geen Schepper is, dan is er ook geen orde, maar willekeur. En als er geen orde is, is er ook geen 'echte' bestemming of doel. En als dat er niet is, rest ons ook niets anders dan het leven van vandaag te leven. Het eindigt immers zonder doel, zonder toekomst en zonder hoop. De strategie is duidelijk: Met het bestrijden van het idee van de schepping, wordt meteen ook het bestaan van het geestelijk kwaad verhuld. Want als alles toevallig is ontstaan, is kwaad immers ook geen werkelijke macht, maar slechts een menselijke uitglijder. Dan is kwaadaardigheid uit onze eigen evolutie voortgekomen. Dan zijn wij zélf het kwaad... én ook het goede. Wat een sluwe, listige misleiding, niet waar? Alles mag, behalve erkennen dat God Schepper is Het is dan ook niet verwonderlijk dat álle vormen van spiritualiteit mogen worden verkend. Energievelden, frequenties of spirituele lichtwezens, het is allemaal geaccepteerd, zolang de mens zichzelf maar als het middelpunt en als “mede-god” mag zien. Als het 'opperwezen' licht is, dan zijn wij zelf allemaal het licht. Maar die ene waarheid, dat er één God is, dat wij 'Zijn schepping' zijn en bij Zijn gratie bestaan, dát idee moet koste wat kost worden bestreden. Want onze hoogmoed verdraagt geen onderwerping aan één Schepper. Gods orde in het onzichtbare, willen we niet erkennen. En om dat idee te ontwijken bewandelt onze wereld ongelooflijke absurde paden. Het onzichtbare proberen we met zichtbare methoden te verklaren. We gebruiken ons beperkte menselijke vermogen om een oneindige werkelijkheid in kaart te brengen. Alsof we die werkelijk denken te gaan begrijpen. Een voorbeeld: Hycean-werelden en DMS Neem het meest actuele voorbeeld uit de wetenschap: Dat zijn de zogenaamde Hycean-werelden. Exoplaneten die 'misschien' een oceaan zouden kunnen bevatten onder een waterstofrijke atmosfeer. Daar zouden 'mogelijk' eencellige organismen dan kunnen evolueren. Wat is de aanleiding? De James Webb Space Telescope heeft 'mogelijk' het gas Dimethylsulfide (DMS) gedetecteerd. DMS is een gas dat door microben op aarde wordt geproduceerd. Zou het elders in de ruimte, dan ook kunnen wijzen op leven? Maar let op: We weten niet eens of die Hycean-werelden echt bestáán. We weten ook niet zeker 'of' het wel DMS was dat er is gedetecteerd. (Dat is onzeker door de slechte beeldkwaliteit en de ruis vanwege de afstand) We weten nog niet of DMS niet óók abiotisch (door niet-levend processen) kan ontstaan. Maar er wordt ons hiermee wel 'zicht op leven' geboden. Ergens héél ver weg op een hemellichaam, honderden duizenden keren verder weg dan Neptunus. Dat is misleidende afleiding! Afleiding die helpt om niet te hoeven erkennen dat er een Schepper is. Want alleen daarom al, zou het helpen dat er ergens anders ook nog leven zou bestaan. En zo is er met de exoplaneten TOI-270 d en K2-18b een kandidaat' gevonden, of gecreëerd, die zo'n Hycean-wereld zou kunnen zijn. Niet dat iemand het ooit kan controleren, want de dichtstbijzijnde optie ligt 3 miljoen keer zover van de aarde als de planeet Mars. Toch wordt hier serieus aandacht aan besteed, lieve mensen. Het is nieuws! Het is alsof de wereld liever 670 biljoen kilometer de leegte in staart, dan hier op aarde simpelweg de Bijbel open te slaan. En wat mij betreft laat 'onze wereld' hiermee heel duidelijk zien wat háár relatie eigenlijk is met de levende God en Schepper. Onze wereld wil namelijk, zo vér als het maar kan, van het scheppingsidee wegrennen. In dit geval zelfs naar de verst mogelijke uithoeken van de kosmos. Als het maar oplevert dan de scheppingsorde niet bestaat. En dit is dezelfde wereld die u en mij informeren en onderwijzen. Dagelijks brengt zij ons dit gedachtegoed. Op allerlei manieren en zo veel en zo vaak als het kan. De onverwoestbare Bijbel En toch blijft die éne getuigenis altijd overeind staan: En dat is die van de Bijbel. Wélke storm van theorieën er ook woedt, de Schrift staat! En elke nieuwe ontdekking bevestigt uiteindelijk steeds maar weer meer, van de zuiverheid van Gods verhaal. Want dat gaat gelijk op. Hoe méér onze geschiedenis groeit en hoe verder onze kennis en wetenschap zich ontwikkeld, hoe groter de bevestiging van Zijn Woord wordt. De persoonlijke en emotionele connectie Maar er is voor ons vooral ook een hele persoonlijke connectie te ontdekken met het verhaal van God. Want het hele Bijbelse verhaal is, emotioneel gezien, voor ons volkomen herkenbaar. Het gaat over Zijn plan, Zijn schepping, Zijn liefde en over Zijn relatie met ons. En na het verraad gaat het over Zijn pijn, Zijn verdriet, maar ook Zijn diepe trouw en Zijn grote verantwoordelijkheid. En tot slot gaat het ook over Zijn offer, Zijn vergeving en Zijn genade, maar ook Zijn toorn, Zijn rechtvaardigheid en Zijn herstel. En van dit hele scala aan emoties in dit hele verhaal, is er niet eentje bij die ons onbekend in de oren klinkt. Het raakt ons en voelt als ons. Het zou namelijk een verhaal van ons kunnen zijn. Dat is helemaal niet vreemd, want wij zijn immers naar Zijn evenbeeld geschapen! Dit is 'onze' Schepper. Dit is 'onze' Vader. Wij zijn geen toevallige gebeurtenis. Hij heeft een relatie met ons en Hij wil een relatie met ons. Relatie – het hart van alles Daarom wil ik een nieuwe serie beginnen en daarmee ingaan op relaties. In kracht verbonden Dat zal gaan over relaties in déze wereld en relaties in Zijn wereld. Relatie met God, relatie met elkaar, relatie met onszelf. Relatie mét Hem en relatie zónder Hem. Want als er één kern is van de schepping, dan is het relatie. God schiep ons uit liefde, naar Zijn beeld, om met ons in relatie te leven. En in die relatie ligt ook ons herstel, onze bestemming en onze hoop. Ik hoop u daarmee te kunnen boeien en te verrassen. U daarmee te verrijken en te bemoedigen. Ik hoop u ook herkenning en inzicht te kunnen geven. Niet omdat ik het zo goed weet uit eigen ervaringen, maar juist omdat ik die ervaringen in Zijn licht mag zetten en uit Zijn wijsheid mag putten. Ik hoop ook tegelijk mijzelf daarmee weer opnieuw een spiegel te kunnen voorhouden en een ander perspectief te vinden. Duikt u samen met mij in de fascinerende wereld van relatie hebben? Dan neem ik u graag mee naar het eerste deel. #ikbeneenkindvanGod

Passie, Vriendschap en Toewijding Het Grieks kent voor 'liefde' meerdere termen. In het algemene taalgebruik kent zij voornamelijk de woorden eros en philia. Eros betekent verlangen en passie. Philia staat voor vriendschap en verbinding. Maar.... deze vormen zijn niet het fundament. Niet de 'dragende kracht' die een relatie langdurig in stand kunnen houden. Er is nog een derde vorm, die in het oude Grieks als Agapè nog bestond. Het was een zelden gebruikt woord, dat zou duiden op iets dat diep platonisch was. In het oude klassieke Grieks van Aristoteles en Plato kwam het woord nog wel eens voor. Maar eigenlijk was het, toen al, een oud vergeten woord. Iets dat nog amper werd gebruikt in de spreektaal. Toen de Bijbelschrijvers van het nieuwe Testament een woord moesten vinden dat Gods liefde beschrijft, konden ze bij lange na niet uit de voeten met eros en philia. Ze ontdekten deze derde term en hebben zich deze toegeëigend en dit onbekende vergeten woord nieuwe inhoud gegeven. Een literaire exclusieve Bijbelse term Het is dus meer een exclusieve 'Bijbelse' term geworden dan een algemeen gebruikt woord om liefde mee te beschrijven. Een religieuze en literaire term die feitelijk een buitenaardse vorm van liefde beschrijft. En zo is Agapè het woord geworden voor de liefde van God. Dat is wat 1 Johannes 4:10 ons ook verklaard: “Hierin is de liefde, niet dat wij God lief hebben gekregen, maar dat Hij ons liefhad" Het is niet de liefde die wij 'van nature' vanuit onze wereld kennen, maar wat vanuit de hemel tot ons komt. Want agapè liefde is het fundament, de basis. Het is niet soft, het is de dragende kracht van relaties. Dat is de liefde die volgens: 1 Korintiërs 13:7 “alles bedekt, alles gelooft, alles hoopt en alles verdraagt” Agapè is namelijk geen gevoel, maar een wilsbesluit. Het is daarmee dus ook geen gepassioneerde reactie op aantrekkelijkheid, maar ook niet de afhankelijke koestering van vriendschap. Agapé is een bewuste keuze voor toewijding, die niet afhankelijk is van een opwelling. Wat is EROS en kan het een relatie dragen? Eros is een sterke kracht. Het is dynamisch, levenslustig en vol passie. Het is de motor van intimiteit, maar kan ook kwetsbaar zijn. Het kan een relatie starten en geeft de vurige warmte aan een relatie. Maar Eros is ook op zichzelf gericht. Het ontvangt gemakkelijk en consumeert graag. Eros is impulsief en vaak afhankelijk van schoonheid en aantrekkingskracht. Van dat wat opwindt. Maar Eros alléén kan een relatie niet dragen. Seks en intimiteit is niet de veiligheid en geborgenheid die onze eigen identiteit bevestigd en die de verbondenheid van de relatie moet garanderen. Dat kan Eros helemaal niet! Want als Eros de basis is en het wankelt, wankelt de hele relatie. Dat is precies wat we vandaag in onze maatschappij overvloedig aantreffen. Want seks is een plat gebruiksvoorwerp geworden. Seks is juist losgemaakt van belofte en losgekoppeld van trouw. Seks is echt niet alleen maar losbandigheid. Het is een wezenlijk onderdeel van relaties, ook in trouwe relaties. Maar seks is wel een hele arme maat, als het onze zelfwaarde moet bevestigen. Onwetendheid en misleiding maakt dat Eros toch vaak de maatstaf is. Omdat we niet eens weten hoeveel meer er nog is. Want echte toewijding aan een ander als bewuste keuze kennen we niet meer of nog maar amper. En zelfbeheersing over opwellingen en explosieve impulsen is zeker niet meer iets wat we nu nog leren. Integendeel! We worden 'aangemoedigd' om ongeveer elke impuls maar gewoon te volgen. "Luister naar wat goed voor je voelt en doe wat goed voelt voor je. Dat is oké!" Wat is PHILIA en kan het een relatie dragen? Philia is als een vriendschappelijke liefde, die meer gebaseerd is op wederzijdse genegenheid. Het is als de liefde tussen broers en zussen, vrienden en kameraden en gelijkgestemden. Maar ook zoals we die tussen geloofsgenoten kennen. Philia heeft een andere kracht en kan veiliger voelen. Met Philia staan mensen niet boven elkaar, maar naast elkaar. Zij is onmisbaar om gezonde gemeenschappen te kunnen vormen. Maar ook Philia alléén, is niet in staat om een relatie te dragen. Philia voelt wel als onvoorwaardelijke liefde, maar dat is het niet. Philia werkt tussen gelijken en leeft van wederkerigheid. Het is verbinding op inhoud. Zolang we elkaar nog kunnen herkennen als gelijken, is Philia daar. Zij vraagt inzet en loyaliteit van beide kanten. "Ik bevestig jou, als jij mij bevestigd" Philia is gericht op 'wij' en op 'ons' en niet op absolute zelfopoffering. Het is niet gericht op jou, op 'de ander' zeg maar. En zo is ook Philia een functioneel verbond. Als het eenzijdig wordt, dan dooft Philia langzaam uit en sterft af. Op dat verwijt lopen veel relaties stuk. "Ik draag alles, jij doet niets" Het fundament en de dragende kracht is AGAPE Maar de dragende kracht onder Eros en Philia is een liefde die niet is gebaseerd op aantrekkingskracht of gevoel (eros) en ook niet op herkenning en verbinding (philia) Het is een vorm van liefde die onvoorwaardelijk is, omdat de ander er geen invloed op heeft. Het fundament als de dragende kracht Agapè is niet afhankelijk van fases. Agapè stopt niet als de aantrekkingskracht vervaagt of vervalt en ook niet als de ander geen wederdienst terug levert of afstand houdt. Zij 'geeft' zonder enige garantie dat ze er iets voor terug krijgt of iets terug verlangt. Agapè zegt: "Ik geef omdat ik je liefheb" God heeft geen relatie met ons omdat wij Hém zo goed begrijpen, of omdat Hij ons zo mooi vindt. Hij houdt van ons, omdat hij voor ons gekozen heeft en omdat wat Hij beloofd heeft. Het is een verbond, waarin God zuiver is en volledig trouw blijft. En dat is de enige pure vorm van echte veiligheid en geborgenheid. Je zou kunnen zeggen: Philia verbindt het hart Eros verbindt het lichaam Agapè verbindt de ziel Samen verbonden in perfectie, gedragen door Gods liefde Eros en Philia zijn belangrijk in gezonde menselijke relaties. Maar zonder een bewuste keuze om de ander lief te hebben boven jezelf en te offeren en te dragen, zónder dat op een weegschaal te leggen, is het met smalle toewijding. Met te weinig bewust gekozen verantwoordelijkheid, dat ook een crisis kan doorstaan. Want zonder agapè groeit het meestal uit naar een relatie waarin het grootste controlemechanisme, de weegschaal is. Daarop wordt geven en nemen gewogen. Gebaseerd op verwachtingen van de tegenprestatie. Want we stoppen te geven, als we vinden dat de bijdrage van de ander niet meer in balans is. Het is een valkuil als we zeggen dat de passionele verliefdheid van het begin, van eros, transformeert naar het 'houden van' van Philia en dat dit dan 'liefde' is. Want dan missen we de kern als we niet willen begrijpen dat niet kán zonder een klein stukje agapè van Gods liefde. Die eros en philia verbindt en draagt tot de liefde die volkomen, intens en onvoorwaardelijk is. Dat is opoffering en toewijding, die niet is gebaseerd op een gevoel, maar op een wilsbesluit en de trouw aan een gemaakte keuze en een belofte die is gedaan. Niet als slachtoffer, maar met de controle van iemand die verantwoordelijkheid heeft. Want alleen dat komt in de buurt van Gods liefde... Amen! #ikbeneenkindvanGod

Met deze tekst heb ik deel 10 afgesloten: “En ik heb God gevonden. Ik heb Zijn genade gezien en ervaren. En langzaam is mijn lichaam zich gaan ontspannen. En dat is waarom ik mijzelf heb kunnen en durven confronteren met de waarheid. Niet omdat ik zélf zo sterk ben, maar omdat ik me veilig weet in Zijn handen.” Dat is het kantelpunt in mijn leven geweest. Want daarvoor zag mijn leven er heel anders uit. Misschien niet heel duidelijk zichtbaar aan de buitenkant, maar van binnen is alles hartgrondig veranderd. De energiebron is nu iemand anders dan ikzelf. Niet meer zelf in het centrum staan Ik sta namelijk niet meer zelf in het middelpunt van mijn leven. Nog altijd wel veel te veel, maar toch is het anders nu. Vooral het uitputtende werk om alles uit eigen kracht te willen doen en onder controle te houden, is voorbij. En dat heeft alles te maken met je veilig en geborgen weten. Dat is geen theoretisch idee, maar een lichamelijke realiteit. Het is alsof de storm in je hoofd tot stilstand komt, de altijd opgetrokken schouders mogen zakken en de ademhaling rustiger en dieper wordt. Natuurlijk is er nog steeds lawaai en onrustige beweging in mijn hoofd, maar dat hoort bij het oppervlakkige niveau van het leven van alledag. Op een veel dieper niveau is er echter rust, omdat het fundament onder mijn leven is veranderd. Ik heb nu een bodem waar ik niet meer doorheen zak. Het is die diepe, betrouwbare vorm van veiligheid die de "Verloren Zoon" aantrof toen hij met hangende schouders, verloren en beschaamd, huiswaarts keerde. Want toen hij thuiskwam, bleek zijn vader al op hem te wachten. Thuiskomen De gelijkenis van de Verloren Zoon is een bekende en bijzondere gelijkenis die Jezus zélf vertelt in Lucas 15:11–32. Het is die vertrouwde geborgenheid die niet zegt: “Zo, daar ben je eindelijk! Heb je mij niet eerst iets te zeggen voordat je naar binnen mag?” Nee, het is die onvoorwaardelijke liefde en veiligheid die zegt: “Kom in mijn armen! Je bent al binnen. Altijd al geweest. Je bent mijn geliefde zoon.” En als dat werkelijk tot je doordringt, dan vloeit ineens alle spanning uit je lijf weg. Dan moet je eerst onbedaarlijk huilen, alsof alle verdriet en spanning van jaren ineens loskomt. Die veiligheid! Het is een vorm van vertrouwdheid die je niet kunt benoemen, maar die je in je kern en in al je vezels kunt voelen: “Ik ben thuis. Hier is waar ik hoor te zijn.” Veiligheid brengt rust en ruimte voor de waarheid En pas vanuit dat huis, vanuit die nieuwe veilige identiteit als geliefd kind, kun je naar buiten kijken. Eerst naar jezelf. Dan naar de ander. Want pas vanuit veiligheid kun je de waarheid aan, vooral die over jezelf. (Zie ook deel 9 en deel 10) En die veiligheid vinden we niet op deze aarde. De basis van onze fysieke wereld biedt ons een fundering van angst en onzekerheid. Daardoor wordt elke confrontatie met je eigen falen een bedreiging. Een risico. De angst om afgewezen te worden en buiten de groep te vallen. “Dat mag niet gebeuren, want dat overleef je niet,” zegt je zenuwstelsel van vóór je bewuste herinnering. Dan voelt het alsof je hele bestaan op het spel staat. “Want als ik dat fout heb gedaan, wie ben ik dan? Ben ík dan fout?” Dat is schaamte. En schaamte leidt tot verdedigen, vluchten of verharden. Schaamte leidt tot zelfbescherming. Het script van de wereld Het is precies wat deze wereld ons als script aanreikt: “Bescherm jezelf. Eis je recht. Zorg dat je wint.” En zo worden al onze relaties een machtsstrijd. Soms subtiel en verborgen, soms openlijk. Wie heeft er gelijk? Wie moet zich verantwoorden? Wie krijgt zijn zin? Dat is hoe ik ook heb geleefd. Net zoals ongeveer iedereen. Een verbijsterend effectieve misleiding, waarbij we 'denken' ons best te doen en goed voor anderen te zorgen. Terwijl de taal van onze relatie in werkelijkheid vaak is: “Ik geef, dus ik verdien liefde. Kijk eens wat ik allemaal voor je doe! Als mannen laten we dat graag luidkeels weten aan onze omgeving. Als vrouwen laten we dat liever subtiel voelen aan onze omgeving. Maar de uitkomst is hetzelfde "Geef mij dan nu graag terug, wat IK wil.” Een haast eeuwige en onmogelijke strijd. Want we bewaken heel angstvallig, dat die orde van 'geven en nemen' in balans blijft. Want o wee, als het niet terugkomt?! Dan ontstaat conflict, diepe teleurstelling of bitterheid. En uiteindelijk verbreken we daardoor steeds opnieuw diverse relaties in de loop van ons leven. Is liefde handel drijven en ruilen? Zo ongeveer, hebben wij mensen relatie. We zijn namelijk gewend dat we voor erkenning en liefde moeten werken, iets moeten laten zien, of iets moeten ruilen. En als je dat tot de kern uitrafelt, kom je tot de conclusie dat het niets met liefde te maken heeft, maar met strijd. Het is een duel waarin we altijd tegenover elkaar staan. “Ik moet winnen, anders ben ik verloren.” “Ik moet ruilen, anders…” Dat staat haaks op de logica van Gods Koninkrijk, zoals Jezus die beschrijft in Johannes 12:25: “Wie zijn leven liefheeft, zal het verliezen; en wie zijn leven haat in deze wereld, zal het behouden tot het eeuwige leven.” Zie hoe duidelijk Jezus hier het onderscheid maakt. Tussen het waarderen van het aardse, fysieke leven en het waarderen van het geestelijke, hemelse leven. Maar laat deze oude tekst nu vandaag actueler zijn dan ooit. Het product in de etalage We leven op dit moment in de tijd in een wereld waarin we voortdurend zoeken naar erkenning van anderen. We worden erop getraind om daar slaafs mee bezig te zijn. Voor bedrijven is het zelfs een commerciële noodzaak geworden. Je online zichtbaarheid is immers afhankelijk gemaakt van ‘goede reviews’ die je ontvangt. Mensen houden hun eigen expositie ruimte op social media. We delen wat we eten, waar we naartoe gaan en hoe we eruitzien. Maar we laten ook graag weten wat we vinden van maatschappelijke thema’s, of waar onze spirituele aandacht ligt. Het is een groot etalageraam waarin we onszelf neerzetten en het licht op onszelf schijnen. De zoektocht naar erkenning Het aantal likes of reacties bepaalt vervolgens hoe tevreden we zijn over het bericht, over onszelf eigenlijk. Want als dat uitblijft, beginnen we te twijfelen: “Wat was er niet goed? Waarom krijgt juist dit bericht zo weinig aandacht?” Dan proberen we het daarna anders te brengen. We zien ook de extremen toenemen, puur om maar bereik te krijgen. Of we delen bijna automatisch alles wat we doen, uit gewoonte. Ik doe ook mee Ook mijn blog en mijn YouTube kanaal maakte deel uit van dat systeem. Ik maakte video’s over geopolitieke, maatschappelijke onderwerpen, die me soms 100.000 tot 150.000 views op LinkedIn opleverden. En als daardoor nieuwe mensen mij uitnodigden voor een connectie, schreef ik: “Dankjewel, dat je wilt verbinden. Samen geven we meer licht!” Met een boks-emoticon. En ondertussen dacht ik: "Kijk mij eens. Met mijn mini-account. Ik ben creatief én dwars, en veel mensen zijn het met me eens of ze zien het." Zo hield ik mezelf voor dat wat ik deed betekenis had. “We verbinden hier. We laten elkaar zien dat we niet alleen zijn. Dat is bemoediging.” Want ik hoopte zo mijn theologische teksten meer bereik te geven. “Daarvoor doe ik het” verklaarde ik mezelf. Wat natuurlijk niet gebeurde en ook onzin is. Want het verschil in bereik was per bericht gigantisch. In de kern was het vooral zinloos tijdverdrijf. Want die video’s kostten heel veel tijd. En ondertussen gebruikte ik minder tijd voor mijn eigen geestelijke groei en ging mijn aandacht teveel naar de verkeerde negatieve kant. Als je leiding wilt accepteren en controle moet loslaten Maar toen mijn account zonder pardon en zonder toelichting definitief werd beperkt, zonder mogelijkheid tot verweer, voelde ik me gezegend en verlost. Want ik ben een kind van God. Hij heeft mijn ziel geborgen en mij overgeplaatst naar Zijn Koninkrijk toen ik bewust voor Hem koos. Ik heb relatie met Hem. God is in mijn leven ook actief aanwezig en Hij leidt en beschermt me. Dit was een weg in mijn proces en daar ben ik in geholpen. Om te moeten ontdekken dat mijn bezig-zijn met geopolitieke kwaadaardigheid vooral een afleiding was om niet naar mezelf te kijken. Het was immers niets anders dan een nieuwe vorm van erkenning zoeken, omdat ik daarin zo beschadigd was geraakt door wat ik verloren had. Omdat een heel sociaal verleden mij niet meer erkent en mij negeert. Ik ben buitengesloten en uit een sociale kring gezet. En mijn overlevingsinstinct wil weer binnen die muren van erkenning, aandacht en gezien worden. Hechting en afwijzing En dan gaat het daarbij niet eens om de mensen binnen die muren, maar meer om de afwijzing zélf. Dát is wat zo moeilijk te verdragen en te verwerken is. Dat is een lastige strijd die velen met mij zullen herkennen. Afwijzing gaat diep. Dat voelt ook existentieel. Dat is wat deze serie onder andere beschrijft. En dat heeft alles te maken met hechting! Maar hechting met wie dan? Dat is dan de grote vraag. Met wie ben je werkelijk gehecht? Want als ik eerlijk ben en diep in mijn eigen kern kijk, dan draait het uiteindelijk om mijzelf. Om het beeld van mijzelf. En voor iedereen die er naar kijkt. Want dat beeld moet het liefst mooi en glad zijn. Onaangetast. Als plaatje voor déze wereld. En dat is wat Jezus blootlegt. In een tekst die 2000 jaar oud is. De lelijke waarheid is hopelijk universeel, anders zou ik heel ernstig afwijken. Maar als deze mensen uit mijn verleden, mij nu alsnog willen accepteren en hun vergeving zouden uitspreken, heb ik hen daarna waarschijnlijk niet meer nodig. Dan is het beeld hersteld. Dan is het glad. En dan kan het 'afgesloten' worden. Maar dat is geen veilige hechting, lieve mensen. Dat is de theologische afgoderij. De meest subtiele, en hardnekkige vorm: De aanbidding van het beeld van jezelf! Je leven zo liefhebben dat het niet 'bekrast' mag worden. En jezelf zó beschermen dat je volledig bereid bent tegen jezelf te liegen om het beeld mooier te houden dan het is. De misleiding van zelfliefde Je leven liefhebben op deze aarde betekent vooral: Van jezelf houden! En ook dát is een script van deze wereld: “Je moet eerst van jezelf leren houden, anders kun je niet van anderen houden.” Dat klinkt mooi en spiritueel, maar het is pure new age. Hoe doe je dat dan eigenlijk? Hoe leer je ooit van jezelf houden als je geen idee hebt van het oorspronkelijke kader? Want het is pas vanuit echte veiligheid en geborgenheid dat je kunt zeggen: “Ik ben geliefd. Ik ben al aanvaard. Dus ik kan geven.” Vanuit die veiligheid hoef je niet meer te werken en te vechten voor het plaatje van je leven en de erkenning daarvoor. Dan ontvang je het leven op deze aarde in dankbaarheid. Dag na dag. En dan kun je het doorgeven. Elke dag opnieuw. Om Gods rust en vrede te laten zien. Van jezelf houden is de grootste misleiding van deze wereld. Maar je leven haten betekent helemáál niet hetzelfde als fanatieke monniken die zichzelf geselen in een klooster. Maar daarover later meer, want de leestijd is om. Wordt vervolgd... #ikbeneenkindvanGod

Op dit punt in de serie is het wellicht goed om mijn eigen persoonlijke reis en ervaring te delen. Om het als levend voorbeeld te gebruiken. Want de waarheid gebiedt me te zeggen dat ik heel veel meer invloed heb gehad in de breuk van mijn eigen relatie en in mijn eigen scheiding, dan ik zelf had kunnen bedenken. Dat komt door de manier waarop wij mensen met waarheid omgaan. En dat is waar dit artikel over gaat. Want, door mijn reis in geloof zijn er vele momenten geweest van reflectie en ontdekkingen over mijzelf, die bijzonder pijnlijk en verdrietig waren. Het bleek dat ik mijzelf helemáál niet zo goed kende als ik dacht. En ik kan u vertellen dat dit best heel moeilijk te verteren is. De pijn van waarheid Want niemand is bewust bezig om zijn relaties te beschadigen. Maar dan begin je te zien en te beseffen welke schade je hebt aangericht en hoe definitief dat is. Dat is akelig pijnlijk, want ik kan het niet meer ongedaan maken. Toch is de waarheid beter te verkiezen boven de werkelijkheid zoals ik die kende. Want als ik daarin was blijven steken, dan zou ik er nu waarschijnlijk niet meer zijn geweest. Ik zou namelijk met grote waarschijnlijkheid de relatie met mijn kinderen dan eerder verder hebben verslechterd en stukgemaakt, dan dat ik het verbeterd zou hebben, zoals dat nu het geval is. En dat zou onverdraaglijk zijn geweest. In de uitzichtloze toestand waarin ik toen al zat, zou ik een stap naar de vergetelheid dan waarschijnlijk niet hebben kunnen tegenhouden. Uit schaamte en onmacht. Niet dat het dan gebeurd zou zijn omdat ik het allemaal zo bedoeld en gepland had. Juist niet! Maar omdat je dénkt dat je doet wat je moet doen. Dat je het zo goed doet en het anders niet eerlijk en niet rechtvaardig is. Omdat je niet beter weet en omdat je overtuigingen vals en verkeerd zijn. En dan was het gelukt en zou dit cirkeltje van vernietiging rond zijn geweest. Dat is precies wat de leugen in onze wereld veroorzaakt. Ik ga je hier nu vertellen hoe belangrijk hierin de veilige hechting is. Die veilige hechting die je, als kind zonder taal, éérst in je ziel en in je zenuwstelsel schrijft. Omdat veiligheid en overleven bóven denken en boven waarheid staan. De waarheid is namelijk: Dat we de waarheid pas aankunnen en kunnen verdragen, als we veilig zijn! Als we ons veilig voelen! ALLES heeft namelijk te maken met “De Oorsprong van álle Relatie” want deze serie heeft werkelijk het diepste fundament van álles waarover ik zou kunnen schrijven. Dat gaat u hopelijk duidelijk worden als u deze serie verder volgt. Hoe onze aardse waarheid ontstaat De waarheid wordt in 'deze' wereld het eerst geschreven door het gevoel dat tot overleving leidt. Als kind, dat nog niet kan denken, leer je helemaal niet wat waarheid is. In de hechting van een kind bestáát waarheid en denken immers niet. Daar is voelen en overleven de allereerste urgentie. Je leert daarmee in je lichaam te verankeren wat veilig is en tot overleving leidt. Onze biologie is dus in de kern gericht op overleven. Wie van u heeft de tijd om rustig na te denken in een acute crisis? Als u een brand ontdekt, met uw auto in een slip terechtkomt of als iemand u aanvalt. NIEMAND kan dat! Sterker nog, je lichaam reageert al vóórdat je in staat bent om te bedenken wat je zou moeten doen. Wij leven nu in een wereld die, voor ons allemaal, is gevuld met onveiligheid en beangstigende onrust. Dat zult u niet kunnen ontkennen. Het is bedreigend en overweldigend groot. En daar horen onwillekeurig de allereerste lichaamsreacties bij die je primair hebt aangeleerd. In die rol blijven ze ook actief. Net zolang totdat ze overschreven worden. En dat kan als je in je lichaam en je zenuwstelsel hebt leren ontspannen. Bijvoorbeeld door de nieuwe ervaring van een langdurige veilige relatie. Zolang dat er niet is, of is geweest, staat je overlevingsmodus op actief. En dat is voor iedereen anders. Aangeleerde mechanismen om onveiligheid op te lossen Dan kan jouw volwassen waarheid zijn geworden, om: Stil te zijn en je niet laten horen. Dan wordt de boosheid in ieder geval niet op jou gericht en wordt het vanzelf wel weer veilig. Heel erg goed je best te doen. We laten de sfeer niet escaleren, en vegen oneffenheden gauw weg. Dat houdt het veilig. Er om te lachen en komisch worden. We houden het luchtig en lachen de bedrukkende ernst weg en dan wordt het hopelijk vanzelf wel weer veilig. Hard te schreeuwen en sterk te overdrijven. Want pas dan wordt je gehoord en krijg je wat je wilt en dan is het daarna weer veilig. Geweld te gebruiken. Dan heb je geleerd, het is hij of ik. En dan is het daarna weer veilig en onder controle. Je verstand uit te zetten. Je denkt en doet wat de grote massa denkt en doet en dat is voor jouw gevoel het meest veilig. Je gevoel uit te schakelen en je lichaam maar te laten gebruiken. Dan is het sneller achter de rug en daarna weer even veilig. Dat is blijkbaar wie je bent en wat bij je past, want zo los jij onveiligheid en onrust op. Voor jou persoonlijk is het de meest veilige reactie die in je lichaam geschreven staat gebaseerd op je eigen ervaringen. Dat is het meest vertrouwde mechanisme als het lastig wordt. En dat is zowel de natuurlijke reactie in de brede omgeving van de maatschappij, als in eigen kring. Die reactie is er in ieder geval vóór het denken en vóór de waarheid. Want om te voorkomen dat je in die situatie terechtkomt, zetten we vooraf eerst nog de milde vormen in: vermijden, ontkennen, verdedigen, liegen, bedriegen, verraden, misleiden of manipuleren. En pas daarna, de bekende hoofdgroep van de acute stressreacties; Vechten, Vluchten en Bevriezen. Zo lieg je al, voordat je hebt bedacht dat je moet liegen. Zo wijs je al naar iemand anders, voordat je hierover hebt nagedacht. Zo heb je al geschreeuwd, voordat je de gevolgen ervan hebt overzien. Dat gebeurt niet bewust en is niet omdat je een ander pijn of verdriet wilt doen of hulpeloos achter te laten. Maar als het dan weer wat rustiger en veiliger lijkt, volgt Schuld en Schaamte. Schuld en Schaamte zijn niet hetzelfde Dat zijn geen handelingen, dat zijn innerlijke reflecties op je gedrag. Het lijkt wel bij elkaar te horen. Maar schuld heeft een hele andere uitwerking dan schaamte. Ze zijn in de kern totaal verschillend. Schuld: Gaat over een reflectie op je gedrag en je handelingen. Schaamte: Gaat over een reflectie op jouw identiteit, wie je bént dus. Schuld zegt: “Ik heb iets verkeerd gedaan” Schaamte zegt: “Er is iets verkeerd aan mij.” Schuld hoort bij herstel! Omdat schuld verbonden is aan een handeling, kun je dat herstellen. Het heeft een consequentie, maar leert je verantwoordelijkheid. Verbetering is mogelijk omdat je kunt groeien. Schuld kan dus naar herstel geleid worden en schuld kan worden opgelost. Schuld is een teken dat het hart leeft en iemand nog verbonden wil blijven met de waarheid en de relatie. Want iemand die schuld erkent zegt: “Het spijt me.” “Ik had het anders moeten doen.” “Ik wil het goedmaken.” Bij schuld is een straf, of beter gezegd: correctie, over het algemeen functioneel. Schaamte hoort bij overleving! Schaamte kun je niet straffen, dan wordt het alleen maar groter. Schaamte kan ook niet gecorrigeerd worden. Het kan alleen worden bevestigd of... genezen. Schaamte zegt: “Ik bén fout.” “Ik hoor niet bij jullie.” “Als je me écht ziet, verlaat je me.” “Ik kan mijzelf niet verdragen.” Schaamte gaat niet over gedrag, maar over 'zijn'. Schaamte gaat over identiteit. Dus schaamte raakt de kern en voelt daarom als levensgevaar. Daarom zoekt schaamte altijd bedekking en verdediging. Reacties als: “Wat is er mis met jou?” “Kun je nou nooit gewoon normaal doen?” “Je stelt me teleur.” activeren juist de overlevingsmodus. Afwijzing activeert de overlevingsmodus! Want afwijzing is immers biologisch gezien dodelijk. Verstoten worden betekent niet meer beschermt zijn en niet meer gevoed worden. Dat voelt voor een kind, dat nog niet denkt, als fysieke pijn. Het raakt de ziel en niet het gedrag. En dan wordt ook de primitieve reactie actief. Dan sluit iemand zich af, trekt een emotionele muur op of gaat in verzet. Wordt boos en gaat in de aanval of, iemand verliest zichzelf, voelt zelfverachting, wordt depressief of sluit het gevoel af. (Dissociatie) Want afwijzing staat gelijk aan onveiligheid in de meest existentiële vorm. En dat zit in ons allemaal verankerd. Dat is waarom we de waarheid verbergen! Omdat we bang zijn wat die over ons zal zeggen en dat we daarom verstoten zullen worden. In een onveilige wereld, is daarom de waarheid niet meer van belang. Die doet er niet toe. De waarheid wordt gemakkelijk ingeruild voor iets wat meer comfort brengt en rust geeft. Dan ontstaat letterlijk een vastklampen aan het idee van bescherming. Zoals de aapjes van Harlow aan de stoffen moeder, weet u nog? Angst is de taal van machtssystemen. Die stuurt naar controle omdat mensen dan voorspelbaar zijn. Want wat in turbulente tijden veilig voelt is je conformeren aan het idee van de grote massa, jezelf verliezen in een ideologie, of om je te voegen naar de bekende macht. Zoals het maatschappelijke bestuurlijke systeem. Je kunnen identificeren met anderen wordt dan de schuilplaats. En wie dat als schuilplaats vindt, stopt met zelf nadenken. “Als je maar niet wordt afgewezen.” Schuld vraagt dus om leiding, want schuld kun je confronteren. Schaamte vraagt dus om liefde, want schaamte moet je omkeren. Het zuiverende herstel van GOD En dan is daar God. Onze schepper. Onze bron en kern van veiligheid, bescherming en vertrouwen, met wie wij, als mensheid de verbinding hebben verloren. Het is de allereerste kennismaking geweest met een existentiële bedreiging, toen God de Hof van Eden sloot en Adam met Eva, in het grote onbekende stapte. Straf is niet alleen effectief bij schuld; het is ook rechtvaardig. Want schuld gaat over gedrag. En dat kun je corrigeren of begrenzen. Er is hier verantwoordelijkheid te leren. Maar er was ook de consequentie van hun keuze. Die was wel voor eigen rekening. En dat was het eten van de vrucht uit de boom van kennis van Goed en Kwaad. De consequentie van de keuze Zij kozen voor de kennis van Goed en Kwaad. Goed kenden zij al, maar het kwaad was onbekend gebied. Daar waar Satan over de wereld buiten de Hof regeerde. En daar hebben ze moeten leren overleven, volgens de wetten van het recht van de sterkste, in de wereld van de vader van de leugen. En wat nodig was om te overleven, in die wereld van onveiligheid, wantrouwen, misleiding, manipulatie en geweld, is als lichamelijke reactie in het zenuwstelsel van hun DNA gebrand en is via hen, als onze oer-voorouders, doorgegeven aan ons allemaal. Maar zij hebben ook de veiligheid, de liefde en het vertrouwen gekend. Ook die kennen we in onze ziel. Daarom sindsdien zijn wij, precies zoals toen Adam en Eva, op zoek. Op zoek met een onbedwingbare hunkering, om terug te willen naar die verbinding met liefde en veiligheid, die zij in alle zuivere schoonheid hadden gekend. De connectie die toen is doorgesneden en die ze kwijtgeraakt zijn. GOD spreekt de taal van hechting Troost, hechting en emotionele bescherming. Liefde vóór oordeel. En dan is daar God, onze Vader. De Vader in de gelijkenis van 'de verloren zoon'. De vader die in de Hof is achtergebleven toen Zijn kind vertrok. De gelijkenis die ons duidelijk maakt dat Hij ons oneindig liefheeft, ongeacht hoe ons gedrag is geweest. Hij is niet veranderd, wij zijn veranderd. God wacht daar nog altijd op ons. Om ons in de armen te sluiten als wij terugkomen. Hij wil zich laten vinden als wij Hem weer gaan zoeken. Omdat we dan bij Hem terugkomen uit vrije wil. Omdat we dan zelf een keuze hebben gemaakt tussen goed of kwaad. God vraagt ons: Waar bén je? Precies zoals Hij dat vroeg in de Hof, toen Adam en Eva zich voor Hem wilden verstoppen. Omdat zij zich schaamden voor hun naaktheid. Waar deze wereld, haar leugen en haar religie zegt: "Verander, doe je best. Dan mag je erbij horen" Daar zegt God: "Je hoort al bij mij en als je dat beseft zul je veranderen en ben je veilig" Jezus was niet de Rabbi die tegen zijn discipelen zei: "Leer eerst alles uit je hoofd, dan zal ik je daarna streng overhoren" Jezus zei: "Kom, volg Mij. Ik ben de weg, de waarheid en het leven." En God spreekt, als een vader, zuivere hechtingstaal: "Ik ben nog altijd hier. Ik zal je nooit verlaten. Ik heb je lief!“ Want Hij heeft niet onze identiteit gestraft, maar ons zelfs zodanig liefgehad dat Hij een voor ons onmogelijke schuld, zélf heeft ingelost. Om zo genade te kunnen geven. Alleen genade zegt: Je bent gezien, je bent geliefd en je bent nu vergeven. Je bent VEILIG. Nu pas... kun je ook de waarheid aan en kun je deze waarheid ook dragen. En ik heb God gevonden. Ik heb Zijn genade gezien en ervaren. En langzaam is mijn lichaam zich gaan ontspannen. En dat is waarom ik mijzelf heb kunnen en durven confronteren met de waarheid. Niet omdat ik zelf zo sterk ben, maar omdat ik me veilig weet in Zijn handen. #IkbeneenkindvanGod

Jezelf of anderen overtuigen... Heb jij ook wel eens gemerkt dat je iets in jezelf herhaalt en tegen jezelf vertelt, tegen beter weten in? Dat je daarmee jezelf probeert te overtuigen? En misschien nog wel meer om anderen daarvan te overtuigen. De persoonlijke voorbeelden die ik zelf kan bedenken zijn bijvoorbeeld dat ik niet alleen mezelf probeer te overtuigen, maar ook anderen, als ik zeg: "Nou, dat maakt mij niet zoveel uit, hoor. Daar heb ik niet echt last van." Het stukje 'niet zoveel' en 'niet echt' is de innerlijke reality check, vermoed ik. Je zegt van niet, maar je houdt zo toch ook de ruimte voor: "Daar heb ik wél last van" maar dat is iets wat je nu niet zegt. Soms is het verstandig om het zo te zeggen, soms vermijdt het een confrontatie of is het gewoon een sociaal gewenste uitspraak om iets 'neutraal' te houden. Maar soms wil je daarmee doen voorkomen dat je stabiel bent. Dat het oké is met je. Eigenlijk wil je iemand laten geloven dat je 'verder bent' dan gedacht. Dat je het onder controle hebt. Weet je dan ook meteen wie je precies méér wilt overtuigen? Jezelf of die ander? En zijn we ons daar wel bewust van? Misschien is het te vergelijken met een innerlijk schaakspel. Allerlei opties flitsen razendsnel door je hoofd. Maar je weet zelf niet eens door wie en hoe is beslist welke zet je hebt gekozen. Het spel proberen te controleren en te winnen, Maar de tegenstander ben je zelf... Een andere die ik me kan bedenken over loslaten is: "Dat is verleden tijd, dat heb ik achter me gelaten." "Ik heb geleerd dat..." en vul dat zelf maar verder in. Dat zijn uitspraken die helemaal waar kunnen zijn. Maar het kan evengoed zijn, dat ze helemaal niet in de buurt van de waarheid komen. Maar dat het beter 'past' bij het beeld dat je, al dan niet gedwongen door omstandigheden, hebt moeten accepteren. Want..... het is nu eenmaal al gebeurd en het is een gepasseerd station. "In het verleden gebeurt niets" In mijn vorige leven was dat zelfs een quote die ik regelmatig gebruikte of soms in mijn bio of mijn profiel op social media accounts plaatste. Achter is het heel bijzonder dat ik het einde van mijn vorige leven precies heb afgesloten met een boek. Ik heb namelijk een klein boekje geschreven en deze afgedrukt in een hele kleine oplage van 50 stuks. Dat was eerst alleen bedoeld voor familie en bekenden, zeg maar. Het verhaal ging over mijn leven als ondernemer. Hoe ik tegenslagen had overwonnen en desondanks met een positieve en optimistische houding in het leven, succesvol was geworden. Het was bedoeld als bemoediging voor anderen. Maar misschien was het wel veel meer voor mezelf, zeg ik nu. Het droeg de titel: "Je kunt meer dan je denkt" Maar omdat ik een boodschap wilde brengen, zei het kaft op de achterkant: "...maar niet alleen" Het was autobiografisch, maar omdat het toch ook best wel persoonlijk was, heb ik ervoor gekozen om na het persoonlijke intro en de achtergrond, de rest van het verhaal in de derde persoonsvorm te schrijven. Dat heb ik als volgt uitgelegd: "Misschien om het verhaal en de persoonlijke achtergronden voor mezelf wat afstandelijker te kunnen beschrijven, is het niet in de ik-vorm verteld. Laten we daarom gewoon zeggen dat het verhaal gaat over een man die Fabian heet en die in een decennium tussen 40 en 50 jaar, zichzelf op allerlei manieren tegenkomt in hele diverse omstandigheden" Met wat ik nu weet, denk ik dat een psycholoog alleen hierdoor al, veel inzicht zou hebben gekregen in wie ik was. Ergens in de inleiding staat op een pagina: Als ik drie lijfspreuken zou moeten noemen... zijn dat voor mij de volgende: "Wat niet kan, is nog nooit gebeurt" "In het verleden gebeurt niets!" (Daar heb je 'm) "Elke reis begint met één enkele stap" En daar voegde ik nog aan toe: En de volgende staat voor taken, uitdagingen of opdrachten waar je niet zoveel motivatie voor hebt: "Als je de voordeur van je huis achter je dichttrekt, heb je vaak de helft van de reis als achter de rug" Geloof het of niet, maar dat boekje eindigt in maart 2017 met een vooruitblik op mijn 50e verjaardag, waarover ik schrijf dat ik daar erg naar uitkijk. Ik vier dat dan ook met mijn gezin in Spanje en bij terugkomst met een flink feest in een van mijn bedrijven met live muzikanten. Iets later datzelfde jaar breekt de hel los, leef ik een halfjaar lang amper in mijn eigen huis en in een goed jaar tijd staat de scheiding formeel ingeschreven in het register. Daardoor volgt, een paar maand verder, zo ook het faillissement van drie bedrijven. Begin 2019 is alles wat ik heb opgebouwd verdwenen en leef ik al verplicht op het sociaal minimum dat de curator aan me toekent. Binnen 2 jaar na dit enthousiaste boekje is mijn leven totaal veranderd. Het is een keiharde confrontatie met de werkelijkheid en de bevestiging dat we als mensen geen controle hebben, ook al werken we met z'n allen er zo hard aan om de illusie in stand te houden, dat we dat wél hebben. Vraag het maar aan mensen die ziek worden. Of mensen die heel gezond zijn en ook goed voor zichzelf zorgen, maar op een kruispunt worden aangereden door iemand die door rood rijdt. Of een stel dat in blijde verwachting zwanger is en een miskraam krijgt en dat een jaar later gevolgd wordt door een tweede miskraam. Nog een keer gezegd, ik wil geen somber scenario schetsen. Maar ik wil iets duidelijk maken dat ik door mijn ervaringen ben gaan zien. We leven in de illusie dat onze invloed waarmee we zorgen voor controle en veiligheid, veel groter is als het is. Maar dat is de werkelijkheid verstoppen en negeren omdat we niet zo goed kunnen omgaan met die realiteit. Zo leven veel mensen in een toestand waarin ze zichzelf vertellen dat het leven maar kort is en we ervan moeten genieten. Zo rennen we keihard in de tredmolen rond van een maatschappij die het eigen bezit najaagt, hard werken om geld te verdienen en een financiële buffer op te bouwen om niet afhankelijk te zijn. De confrontatie met mensen wiens controle door omstandigheden is afgenomen, vinden we verdrietig, maar vooral heel moeilijk om op onszelf te betrekken. Met de ogen haast gesloten, rennen we daar snel aan voorbij. We proberen die nare werkelijkheid van ons af te schudden en proberen nog iets meer veiligheid te vinden en meer te genieten en te ontspannen. We boeken een verre vakantie voor onszelf. "Want het kan nu nog!" Onze nieuwe auto wordt een veiliger type, we kopen een alarmsysteem, of we kiezen voor een uitgebreide gezondheidscheck via een particuliere aanbieder. We gaan misschien een maand lang beter op onze gezondheid letten, nadat we het ziekbed van een bekende hebben ervaren. Het is die illusie van controle, waarmee we naar zekerheid zoeken. We willen geloven dat we kunnen vertrouwen op de moeite die we zélf nemen om controle te hebben. Ik zeg niet dat we geen verantwoordelijkheid hebben. Ik kijk uit voor ik oversteek. Ik draag een autogordel. Ik doe 's avonds de deur op slot. Dat is geen gebrek aan vertrouwen, maar verantwoordelijkheid. Maar het wordt een probleem als ik aan al mijn eigen inspanningen wil toekennen dat het me zekerheid geeft. Door mijn omwentelingen ben ik nu heel ergens anders, maar ondanks dat ik mij bekeerd heb en tot geloof gekomen ben, ben ik op deze aarde toch nog dezelfde. Hoe ik ben veranderd is een bijzondere grote stap vooruit geweest. Maar de vragen blijven en de neiging tot controle is er ook nog altijd. Kennelijk heeft mijn bekering en het leren kennen van God, niet automatisch mijn oude mechanismen gewist. Ik ben de man die door denken, werken, analyseren ook ging oplossen en handelen probeerde grip op zijn bestaan te krijgen. Maar dat neem ik blijkbaar allemaal ook mee in mijn geloof. Misschien kan geloof zelfs ongemerkt een nieuwe manier worden waarop ik controle probeer te houden. "Als ik maar genoeg begrijp en genoeg leer..." "Als ik Gods wil maar ontdek en Zijn stem leer verstaan..." "Als ik maar weet wat Hij van mij vraagt..." .... dan krijg ik opnieuw grip op mijn leven. Maar is dat wel vertrouwen? Of is dat een verkapte manier van controle? De vraag is misschien niet eens hoe ik van die controle afkom. Maar of ik God werkelijk kan vertrouwen, terwijl Hij mij op deze aarde helemaal geen controle geeft. Ik denk dat ik in deze reis ga ontdekken wat het verschil is tussen opgeven en overgeven. Opgeven is zeggen: Ik heb het niet meer onder controle, dus ik stop! Overgeven is zeggen: Ik hoef het niet te controleren om verder te kunnen. Achteraf vind ik het heel bijzonder dat precies dát de titel van mijn allereerste boek werd: Je kunt meer dan je denkt... maar niet alleen. Destijds bedoelde ik daar iets heel anders mee dan ik er vandaag in lees. Ik heb toen al iets geschreven, waarvan ik de werkelijke diepte op dat moment nog helemaal niet had begrepen. En ik begrijp nog lang niet alles, maar ik vermoed dat antwoord meer met overgave te maken heeft, dan met controle. Wordt vervolgd... #IkbeneenkindvanGod