Wat is de waarheid van “The Rapture”? (6) De geruststelling van de opname

Schuurt er iets tussen de Opname en Openbaring?

En dan komen we tot het punt waarop, wat mij betreft, een opname van de gemeente vóór de 'grote verdrukking' schuurt met de Bijbelse werkelijkheid. Want hier is het waar het juist 'menselijk' begint te worden, in plaats van Bijbels.

Het boek Openbaring is in de kerkgeschiedenis al wel vaker het onderwerp van discussie geweest. Maar de latere reden zou kunnen zijn dat wij, in onze moderne wereld, steeds meer afstand hebben gekregen tot beeldtaal. Dat staat nu veel verder van ons af dan voor veel vroegere beschavingen.

Meeslepende beeldtaal die niet werd begrepen

Het boek is natuurlijk groots en meeslepend in symbolische beeldtaal. Een vrouw die op een draak rijdt, sterren die op aarde vallen, meerkoppige monsters die uit de zee oprijzen en sprinkhanen met mensengezichten. Voor een moderne lezer is deze beeldtaal geen vanzelfsprekende taal meer.

Wij kunnen zulke beelden niet meer zo gemakkelijk intuïtief omzetten naar een begrijpelijke orde. Daardoor is Openbaring voor ons een lastig, ongemakkelijk boek geworden. En dat zien we ook terug in de meer recente kerkgeschiedenis.

Maarten Luther had grote moeite met dit boek. Calvijn schreef commentaar op vrijwel elk Bijbelboek, behalve Openbaring. Erasmus was dan geen uitgesproken tegenstander, maar ook hij had er weinig affiniteit mee en liet het grotendeels links liggen.

Het is ook op meerdere fronten een ongemakkelijk boek. Het spreekt van oordeel met rampen en verwoestingen van ongekende omvang, die onze 'mooie' wereld zullen treffen. Dat kan het voor een lezer onheilspellend en zwaar maken. Een boek dus om eerder van weg te kijken dan je er verder in te verdiepen.

"The Rapture" van de 19e en de 20e eeuw

Totdat in de 19e eeuw plotseling deze compleet nieuwe interpretatie opkwam van "The Rapture" die razendsnel populair werd. Een hele recente visie dus. Ontstaan in Ierland en Schotland. De namen die daarbij vaak genoemd worden zijn: Margareth MacDonald, Edward Irving (Schotland) en Nelson Darby (Ierland)

Cyrus Irving Scofield zorgt vervolgens voor miljoenen aanhangers in de VS

Rond 1830 werd in de kringen rond Predikant Edward Irving een aansprekend visioen van Margaret MacDonald bekend. Wellicht de eerste aanzet tot nieuwe interpretaties? Want veel christenen probeerden de gebeurtenissen van hun tijd (revoluties, oorlogen, veranderingen in Europa) te verbinden met de eindtijd.

De kerk van toen, (eind 18e en begin 19e eeuw) had daarom ook grote interesse in Bijbelse profetie. Men voorspelde een terugkeer van profetie, grote opwekking en was sterk bezig met de gaven van de geest, zoals de tongentaal. Er waren evenementen zoals profetieconferenties (Powerscourt Conference) waar men dan samen de Bijbel onderzocht.

Dat is waar charismatische Schotten en Ierse gelovigen elkaar ontmoeten. In deze setting ontstonden zo ook nieuwe interpretaties van profetie. Maar historici zijn het erover eens dat uiteindelijk de Ierse Theoloog Nelson Darby zich de man mag noemen die dit systeem theologisch heeft uitgewerkt. (laat 1800)

De "Scofield Bijbel"

De echte katapult ontstond toen het overwaaide naar de VS en het vervolgens explodeerde. Scofield was een jurist die in zijn latere leven Predikant is geworden. Hij heeft de Scofield Reference Bible geschreven die in 1909 is uitgegeven.

Zijn (studie)Bijbel bevatte schema’s, indelingen en verklarende notities in de hoofdteksten. Scofield heeft de theorie van Darby nog veel dieper uitgewerkt. Tot de huidige strakke en georganiseerde vorm in zijn Scofield Bijbel.

Hij was in zijn eerdere leven advocaat en officier van justitie. Beroepsmatig al bedreven in het ordenen van teksten. Het systematisch indelen in categorieën en schematische overzichten. Hij heeft een overzichtelijke structuur geboden met zijn werk, dat goed past bij zijn eigen georganiseerde denkstructuur en methodiek.

En zo schreef Scofield een nieuw type (studie) Bijbel, die in de vroege 20e eeuw (vanaf 1909) door ongeveer heel Evangelisch Christelijk Amerika werd gebruikt. Dat is waarmee de opname theorie van 'The Rapture' een échte vlucht heeft genomen en zo miljoenen aanhangers kreeg.

The Scofield Reference Bible

Die enorme aantrekkingskracht is 'menselijk gezien' eigenlijk heel erg gemakkelijk te verklaren. Deze theorie heeft een begrijpelijke orde en een overzichtelijke structuur gegeven aan ingewikkelde ondoorzichtige materie. En een eenvoudig verhaal verspreid zich veel sneller.

Openbaring lijkt complex omdat het veel symboliek heeft, maar is vooral lastig omdat het veel profetie bevat. Gebeurtenissen die nog in de toekomst vervuld moeten worden. Dat maakt het gevoelig voor speculaties en de open ruimte voor verschillende interpretaties.

Maar bij complexe materie of teksten zoals Openbaring maakt dat er bij mensen een sterke behoefte aan structuur en overzicht ontstaat. Om duiding te kunnen geven die de onrust tot rust brengt. Om het te kunnen snappen. En dan helpt het dat iemand een overzichtelijk schema maakt.

Dat is een bekend psychologisch mechanisme. Daarom zoeken we een therapeut als we er zelf niet meer uitkomen. Die moet dan orde scheppen en inzicht geven in oorzaak en gevolg, ontstaan in je kindertijd. Dat is wat het dan begrijpelijk kan maken, geeft een tijdlijn en dat brengt houvast. En dan is er weer controle.

De leer van een voortijdige opname is precies wat zo’n overzicht brengt:

• opname van gelovigen

• zeven jaar verdrukking

• antichrist

• wederkomst

• koninkrijk

Zo'n schema maakt een ingewikkeld en profetisch boek dan ineens ordelijk en de tijdlijn geeft een voorspelbare houvast. Dat is psychologisch heel aantrekkelijk.

Maar als je Openbaring echt leest en bestudeert, dan zie je dat het doel eigenlijk heel anders is.

Deze briefing lijkt helemaal niet bedoeld om ons een chronologische tijdlijn te geven. Het is veel eerder bedoeld om gelovigen moed te geven, door hen te waarschuwen voor wat komen gaat. Hen daarop voor te bereiden en hen te leren volharden. Het is een afsluiting van de lijn die het Nieuwe Testament doorlopend volgt.

Is er een risico van geloven in deze theorie?

En dan kom ik op het gevaar dat achter dit dogma schuilgaat. Want het geloven in een voortijdige opname doet iets met onze perceptie. Psychologisch gezien! Het creëert namelijk een virtueel eindpunt voor onze eigen geloofsreis.

Een eindpunt dat ons geruststelt en tegen ons zegt: "Dit is niet voor ons."

“Voordat de verwoestende apocalyps losbreekt, zijn wij al weggenomen!"

En dat zet de echte urgentie van Openbaring op afstand. Want ons innerlijke eindpunt ligt dan, onwillekeurig, vóór de verdrukking! Met hoe ons brein werkt, kunnen we dan ook niet meer zo heel goed daar nog 'voorbij' kijken. Dat wordt gevoed door een piketpaaltje dat te vroeg in de grond geslagen is.

En hoe je dat ook wilt bekijken; de psychologische praktijk is, dat de werkelijke urgentie raakt je dan toch anders. Vooral waar het de voorbereiding aangaat. Een vriendschappelijke interland voetbalwedstrijd is hier wellicht een goede metafoor.

Als een vriendschappelijke interland?

Zo'n wedstrijd wordt gewoon niet met hetzelfde vuur gespeeld, ook al doe je echt je best. Maar de wetenschap dat het een oefenwedstrijd is, is in de kern gewoon niet te ontkennen. Er is een 'escape' voor de verantwoordelijkheid om voluit te gaan. Want daarvoor het is nét niet belangrijk genoeg!

Dat geldt misschien niet voor iedere gelovige aanhanger. Velen leven wellicht desondanks trouw en waakzaam. Maar dit is wel het grote gevaar dat schuilgaat achter dit dogma. Want zo werkt het psychologisch gezien gewoon. En dat is precies wat ik om mij heen bespeurde en ik ook bij mijzelf begon te ontdekken.

En dat klopte niet en dat wilde ik ook niet! Het veroorzaakt namelijk een wat achteloze en nonchalante houding. Met name over 'de sterke beeldspraak' in Openbaring. Wat is dan nog het belang van het onderzoeken van Openbaring, als je 'toch niet gaat meemaken' wie er als de antichrist zal gaan opstaan, nietwaar?

En dat levert een levenshouding op die in contrast staat met alle urgentie en de zeggingskracht die God zelf in Zijn eigen brief legt en aan Zijn gemeente geeft. En dan is de boodschap aan Laodicea duidelijk. Lauwheid spuugt hij uit!

Het lijkt mij daarom roekeloos om geestelijke afstand te houden van de nadruk uit Zijn boodschap in Openbaring. En dat is waarom ik ervoor zou willen pleiten, om dat vooral niet te doen. Juist nu niet, met de eindstreep al in zicht.

Begint het al vorm te krijgen? Bij mij wel... Maar er is nog genoeg te beschouwen, dus ga nog wat verder met me mee.

#IkbeneenkindvanGod