Wat is de waarheid van "The Rapture"? (10) De oorsprong van het kwaad
- Week van de Leek
- 31 mrt
- 5 minuten om te lezen
We hebben deel (9) achtergelaten met het spanningsveld dat de Bijbel het 'waarom' van het kwaad niet echt verklaard. Dat zijn de 'grotere' geloofsvragen, niet waar? Het is precies de vraag die mij pas nog werd gesteld door een intelligente jongeman die het geloof onderzoekt:
"Als God alles geschapen heeft, dan ook de satan toch? Dat zou dan toch moeten betekenen dat God niet honderd procent zuiver goed is"
Het zijn ook logische vragen, als je redeneert vanuit een menselijke orde en niet gelooft en gegrepen bent door de Heilige Geest.
Dat is geen excuus om de vraag te ontwijken. Het perspectief van waaruit je kijkt, maakt een wezenlijk verschil. Want de Bijbel lezen als je hebt besloten om te geloven, werpt een heel ander licht op God, de mens en het kwaad.
Laten we dat eens op een dieper niveau gaan bekijken. Want de Bijbel vertelt ons ook in de platte tekst er wel degelijk wat over.
De twee waarheden die naast elkaar staan
De Bijbel laat twee lijnen zien die tegelijk waar zijn:
1) God is volledig soeverein; niets valt buiten Hem
Romeinen 11:36
“Want uit Hem en door Hem en tot Hem zijn alle dingen.”
Uit 1 Kronieken 29:11–12
"Van U, HEERE, is de grootheid, de macht, de luister, de kracht en de majesteit. Want alles wat in de hemel en op de aarde is, is van U..." "...U heerst over alles"
2) Het kwaad komt niet voort uit God. Hij is niet de bron
Jakobus 1:13
"God kan niet verzocht worden met het kwade en Hij Zelf verzoekt niemand.”
1 Johannes 1:5
“God is licht en in Hem is in het geheel geen duisternis”
Dat is wat, menselijk gezien, het spanningsveld brengt. Want de satan is een schepsel en de mens is nota bene gemaakt naar Gods evenbeeld. Genesis zegt over de schepping van de mens: "En God zag dat het zeer goed was"
De vraag blijft dus: Waar komt dan het kwaad of de zonde wél vandaan?"
Heeft God het kwaad geschapen?
Dat lijkt God zelf te zeggen in:
Jesaja 45:7
"Ik ben de HEERE, en niemand anders.
Ik formeer het licht en de duisternis,
Ik maak de vrede en schep het kwaad;
Ik, de HEERE, doe al deze dingen."
Ah, dus toch? ...Nee, toch niet!
De Bijbel spreekt namelijk over “kwaad” in een brede zin een werkelijkheid die ook onheil, ziekte en oordeel kan omvatten. Het hier gebruikte Hebreeuwse woord 'ra' is in de SV en de NB correct vertaald met kwaad, maar betekent ook rampspoed, onheil en oordeel.
In deze context gaat het niet over 'moreel kwaad' of zonde, maar over Gods hand in de geschiedenis. De Septuaginta zegt hier dan ook 'kwade dingen' en, net zoals de HSV, hebben de meeste andere vertalingen zelf die nuance al aangebracht door hier onheil of rampspoed te plaatsen.
Maar daarnaast is er ook moreel kwaad. Dat is wat de Bijbel zonde noemt. Er is onderscheid tussen kwaad en kwaad. Want niet al het kwaad is zonde, maar alle zonde is wél moreel kwaad. De Bijbel vertelt ons meer, via Jezus, Johannes en Jakobus.
1) Jakobus vertelt ons hoe zonde ontstaat.
2) Johannes vertelt ons wat de zonde is.
3) Genesis, bevestigd door Jezus, laat zien waar de verleiding vandaan komt.
1) Hoe ontstaat de zonde?
Jakobus legt het uit en maakt er zelfs een bijna biologisch proces van. Het zaad dat wordt ontvangen maakt zwanger en baart zonde, die uitgroeit tot de dood.
Jakobus 1:14–15
"Maar ieder mens wordt verzocht, als hij door zijn eigen begeerte wordt meegesleurd en verlokt. Daarna, wanneer de begeerte bevrucht is, baart ze zonde, en wanneer de zonde volgroeid is, baart ze de dood."
Zonde ontstaat dus niet doordat iets of iemand de mens dwingt, maar doordat een innerlijk verlangen wordt gevolgd wat uiteindelijk tot zonde leidt.
2) Wat is de zonde?
Johannes gaat een nog stap verder en geeft ons de korte, maar krachtige definitie:
“De zonde is de wetteloosheid.”
(1 Johannes 3:4)
Volledige tekst: "Ieder die de zonde doet, doet ook de wetteloosheid; want de zonde is de wetteloosheid." Vanuit het Grieks is dat veel sterker dan alleen maar 'slechte daden' doen. Het betekent "leven los van Gods orde of wil"
Dat is niet een regel overtreden, maar dat is je tegen de moraal van je eigen maker keren. En dat kan eigenlijk niet, als je zonder Hem niet zou bestaan.
3) Wat is dan het zaad, dat de mens verzoekt?
De Schrift laat ons ook zien dat verleiding niet geheel uit het niets komt. Het is de verdraaiing van Gods woord, die misleidt en twijfel zaait. En daarmee wordt er een ander perspectief gepresenteerd.
De slang die in de Bijbel verschijnt geeft ons de eerste voorbeelden hiervan in Genesis 3:
“Heeft God werkelijk gezegd dat…?”
"U zult zeker niet sterven..."
Jezus vertelt ons over de duivel in Johannes 8:44:
"Hij was een mensenmoordenaar van het begin af..
Hij staat niet in de waarheid, want er is in hem geen waarheid.
Wanneer hij de leugen spreekt, spreekt hij vanuit wat van hemzelf is,
"want hij is een leugenaar en de vader van de leugen."
De 'vader' van de leugen, dat betekent de verwekker ofwel de bron.
Er ontstaat hier een helder beeld
De bron van de leugen komt van buiten. Maar die vindt aansluiting bij de mens van binnen. Door zijn eigen begeerte. Dat is wat Jakobus duidelijk maakt.
Zonde ontstaat dus van binnen. Er is geen dwang. Het is een persoonlijke keuze om de verleiding te accepteren en te volgen, of die te weerstaan en af te wijzen.
Maar, als een schepsel de leugen aanneemt, draait die God de rug toe en maakt zich daarmee los van God als de bron van waarheid en de bron van het leven.
Je afkeren van wie je het leven geeft, betekent dus je wenden naar de dood die van de leugen is. Dat maakt het een pijnlijk en confronterend beeld:
De leugen komt van buiten,
De begeerte werkt van binnen,
De keuze maakt het persoonlijk,
De uitkomst is zonde door God de rug toe te keren.
En die zonde is dan de wetteloosheid. Dat is niet het overtreden van regels, maar het loslaten van Gods gezag, door zélf te bepalen wat goed of fout is.
We zouden dus kunnen zeggen;
"Zonde ontstaat wanneer een 'geschapen wil' zich afkeert van God."
Dat is misschien geen volledige verklaring van het kwaad. Maar het is in mijn beleving waarschijnlijk het dichtstbijzijnde antwoord dat de Bijbel ons geeft.
Gelukkig is er nog veel meer. Maar dat nemen we mee naar het volgende deel...
Opmerkingen