De oorsprong van relatie: (5) Hij stoeit, Zij knuffelt

De andere kant: Vader stoeit, moeder knuffelt

Hoe een kind liefde leert kennen is wonderschoon. Dat begint niet met theorie en taal. Het komt niet van woorden, maar van lichamen, geuren en aanraking. De manier waarop een moeder troost en hoe een vader speelt, dat is de allereerste taal van de liefde.

Nog voor een kind iets van woorden begrijpt, is deze vorm van liefde al in zijn kleine ziel geschreven. Daar wordt de basis gelegd voor alles wat later “relatie” zal heten.

De twee stemmen van liefde

Een moeder leert een kind wat het betekent om geborgen te zijn. Haar armen er omheen, haar vertrouwde warmte, de borsten die het kind voeden en haar hartslag is het eerste ritme van geborgenheid.

Zij leert het kind: “Jij bent gewenst, jij bent veilig, jij mag er zijn.” Dat is geen boodschap met woorden, maar met huid, warmte, adem, hartslag en aanraking.

Een vader leert een kind wat het betekent om vanuit die geborgenheid te gaan ontdekken. Met zijn sterke armen tilt hij het kind hoog op, gooit het een stukje de lucht in en vangt het weer op. Dat lijkt een spel, maar het is een les in vertrouwen. Hij zegt niet “blijf bij mij”, maar “ga, je kunt het.”

Hij leert het kind: “De wereld is niet vijandig, die mag je gaan ontdekken. Probeer het maar, want ik geloof in jou.” Zijn stoeien is een oefening in vrijheid.

Maar deze beide verschillende stemmen zijn samen niets minder dan 'heilig' voor de ontwikkeling van een gezonde gehechte relatie:

Zij is het nest en de schuilplaats.

Hij geeft het vergezicht en de horizon.

Zij leert de liefde van het contact en de nabijheid.

Hij leert de liefde van de vrijheid en de afstand.

Zij knuffelt. Hij stoeit. Maar samen bouwen ze aan het vermogen van hun kind om later zelf volledig lief te kunnen hebben, met zowel warmte als kracht.

de driehoeksverhouding is de allersterkste basis

Waar het misging

Dit is de harmonie die wij in onze samenleving zijn kwijtgeraakt. De eeuwenlange drang om de wereld gelijkvormig te maken heeft onze gezinnen veranderd. Heeft vaders en moeders in onze wereld veranderd. Ons wordt gendergelijkheid aangeleerd. Dat gelijke kansen op de arbeidsmarkt en een gelijke beloning in de maatschappij betekent.

Het stuurt aan op volledige inwisselbaarheid van man en vrouw. Moeders moeten “presteren” in de maatschappij en vaders moeten leren om "gevoelig” te zijn. Met flesvoeding geven kan vader ook thuisblijven, want de carrière van moeder heeft al geleden door de zwangerschap. Bovendien heb je het kind toch ook 'samen' gekregen?!

Het is niet onwaar! Maar het is een volledig valse en misleidende voorstelling van de kern. De kern, die met deze groeiende ontwikkeling van gelijkvormigheid steeds meer verdwijnt. Net als het besef dat deze verschillen geen bedreiging vormen, maar juist onmisbaar zijn.

We proberen elkaar te imiteren, zonder echt te begrijpen wat we eigenlijk doen. En met het vervagen van het verschil, begonnen ook de relaties te breken. We zijn juist bewust zo geschapen. We zijn uitgerust met verschillen. En dat is met een doel.

En we falen jammerlijk in het imiteren van de sterke kanten van de ander. Het gestuntel van de ander zien, in gebieden waar jij zelf van nature in bloeit, maakt de ander onaantrekkelijk. Hoe logisch! De glans die oorspronkelijk van onze eigen kracht afstraalde, verdwijnt immers in een grijze brij van gelijkvormigheid.

Het aantal scheidingen groeide niet alleen door egoïsme of gemak, maar ook omdat we de identiteit van man en vrouw hebben kwijt gemaakt en we geen eigen rol meer kunnen vinden. Een mooie filosofische uitspraak zegt: "Een samenleving die de vader niet eert en de moeder niet beschermt, verliest haar kinderen."

En daarmee verliest die samenleving vooral zichzelf.

Een nieuwe generatie van weeskinderen

Wat we in de vorige eeuw zagen in het Harlow Experiment, de Weeshuizen en het Victoriaanse opvoedsysteem, zien we nu ook terug in vele miljoenen kinderen met gescheiden ouders. De emotionele verwaarlozing is misschien niet zo duidelijk zichtbaar, maar ze groeien op zonder een vollédig beeld van liefde.

De helft van de orde staat buitenspel of op afstand. De helft van het beeld ontbreekt. Onze kinderen gaan ook al vroeg naar een opvang, omdat vader en moeder allebei een maatschappelijke prestatie moeten leveren. We verklaren onszelf dat het goed is voor hun sociale ontwikkeling.

Maar ondertussen vindt de opvoeding al grotendeels plaats in opvang en onderwijs. Met maatschappelijke gedicteerde programma's, die NIET zijn geschreven voor relatie, maar gericht zijn op prestatie. Programma's die vooral werken met beoordelingen en observaties die een score bepalen.

Die maatschappelijke lessen zijn juist NIET gericht op relatie met anderen, maar op de relatie van anderen met jou. Jij mag vooral kiezen wie je zelf bent, wil zijn en wil worden. En wat we niet ontvangen hebben, kunnen we ook niet doorgeven!

Zo leert een kind zonder moederlijke nabijheid niet goed voelen. En een kind zonder vaderlijke bevestiging leert niet goed vertrouwen.

Het ene kind voelt zich daarmee onveilig in zichzelf, het andere kind voelt zich zo onveilig in de wereld. Daarom groeien we op tot volwassenen, die te bang zijn om te hechten, te bang zijn om vrij te laten of die helemaal geen grenzen meer willen erkennen.

De scheppingsorde van verschil

Genesis 1:27 “En God schiep de mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; mannelijk en vrouwelijk schiep Hij hen.”

Hier staat dat God de mens heeft geschapen als “mannelijk en vrouwelijk”. Dat verwijst niet naar een 'biologisch' verschil, maar juist naar twéé verschillende manieren in de geest. Die in de fysieke wereld samen Gods geest in één beeld brengen. Het is niet om, in een hiërarchie, ongelijkheid of ongelijkwaardigheid te creëren, maar het is juist de balans voor de perfecte harmonie:

- De open kracht naar buiten van de vader die creëert en bouwt;

- De gesloten kracht naar binnen van de (baar) moeder die voedt en draagt.

Het vaderschap is een reflectie van Gods stem die met macht spreekt en stuurt: “Sta op, ontdek en word wie je bent. Je ziet me niet, want ik laat je hand los, maar ik sta achter je” Hij is waarheid. Hij oriënteert het kind en bouwt diens kompas.

Het moederschap is een beeld van Gods liefdevolle omarming: “Kom hier, ik troost je en ik vergeef je. Wij zijn in de geest altijd met elkaar verbonden. Ik zal altijd van je houden.” Zij is genade. Zij wortelt het kind en bouwt diens hart.

Het evenwicht van genade en waarheid

Het is altijd al en dus direct vanaf het begin bedoeld geweest om de verschillende krachten samen te voegen en te verbinden. Waar deze twee krachten in volheid samenkomen, daar is ook Gods geest! Daar is Zijn schepping in te herkennen.

Want een vader en moeder zijn niet alleen ouders, maar ze reflecteren samen Zijn evenbeeld. Waarheid en Genade. De Bijbel schrijft over Jezus in Johannes 1:14: "Wij hebben Zijn heerlijkheid gezien vol van genade en waarheid."

Dat is precies het evenwicht dat elk mens nodig heeft:

• Genade zónder waarheid maakt iemand slap.

• Waarheid zónder genade maakt iemand hard.

• De moeder verankert het kind in relatie en geborgenheid: Dat geeft de beleving van God als liefdevolle nabijheid.

• De vader verbindt het kind aan orde, doel en verantwoordelijkheid: Dat geeft de beleving van God als waarheid en richting.

Het gezin is bedoeld als de eerste plek waar dat evenwicht zichtbaar wordt.

De moeder leert genade, liefde en barmhartigheid, de vader leert waarheid, zelfbeheersing en respect. Wanneer we één van deze beide richtingen kwijtraken, ontstaat er scheefgroei en een disbalans.

De wereld van gelijkvormigheid

We noemen de gendergelijkheid vooruitgang, maar het is een hele ernstige verarming. Want we zijn vergeten dat 'samen één zijn' helemáál niet hetzelfde betekent als 'samen gelijk zijn'. Maar het is de nadrukkelijke programmering geweest van een liefdeloze maatschappij.

Een maatschappij wiens schepping niet de mens is, maar wiens schepping de economie is. Het is dus logisch dat in zo'n maatschappij ook de economie centraal staat en als het hoogste goed wordt beschouwd. Daarbinnen is het uiteraard veel effectiever dat de 'mens' in beide vormen zijn economische prestatie levert en niet slechts maar eentje van de helft.

In onze maatschappij staat 'de mens' helemáál niet centraal. Die maatschappij doet heel graag alsof. Maar dit is NIET een wereld waarin de mens als 'schepping' wordt gezien. En zéker niet een wereld waarin een Schepper wordt erkend. Een ontwerper die 'mannelijk' en 'vrouwelijk' schiep met een doel en een zuivere orde voor de juiste balans in de samenleving.

In deze wereld kan en mag de mens zelf zijn vorm kiezen. Het is een wereld waarin een mens ook geen evenbeeld van God wil zijn, maar een Godsbeeld van zichzelf wil scheppen. "Ik wil zelf bepalen wie ik ben, onafhankelijk van een scheppingsorde".

Herstel van het beeld

Het herstel begint dan ook helemaal nooit bij beleid of programma’s, die de gendergelijkheid nog dieper ondersteunen en nog verder stimuleren.

Het herstel begint juist bij eerbied voor het verschil.

Bij het erkennen dat een kind twee verschillende stemmen nodig heeft. Eén die zegt “ik ben bij je” en één die zegt “ik geloof in je.” Een kind dat beide hoort, groeit op met een echte ruggengraat én een warm hart.

Zowel jongens als meisjes. Want aan beiden wordt daarmee geleerd dat liefde niet alleen voelt, maar ook draagt. Dat veiligheid en vrijheid elkaar niet uitsluiten, maar dat dit samen juist bewustwording in verantwoordelijkheid veroorzaakt. Het herstel komt, als we elkaar met bewondering en respect, onze eigen kracht en sterkte laten benutten en dat bij elkaar stimuleren.

De toekomst van onze wereld en onze samenleving, ligt niet in nieuwe vormen of definities. Die ligt juist in het gezin en in het opnieuw verstaan van de alleroudste traditie: De schepping! Dat is de man en de vrouw, de vader en de moeder samen, het beeld zijn van God Zelf.

God is niet alleen sturend, maar ook vormend.

God is niet alleen kracht, maar ook verbinding.

Hij is niet alleen waarheid en rechtvaardigheid, maar ook liefde en genade.

"Geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is Liefde" staat in 1 Korinthiërs 13:13 Ietsje terug, geeft vers 8 ons het kader en de context voor de uitleg. 1 Korinthiërs 13:8 "De liefde vergaat nooit"

Dat leert ons: Als Hoop en Geloof hun doel hebben bereikt, is er nog steeds de LIEFDE. Die blijft altijd en eeuwig.

Dáárom is de liefde de grootste!

Hij stoeit. Zij knuffelt.

In dat eenvoudige, heilige evenwicht van een verbindend thuis, zal elk kind volkomen vertrouwt gehecht raken. En zo zal een kind later zelf, als nieuwe volwassene, in de wereld weer een dankbaar aandeel hebben in het veranderen van de volgende generatie.

Want WIE het dan ook betreft:

Van iemand die dit beeld in zijn of haar leven actief 'leeft en uitdraagt', zal herkend en gezien worden dat dit werkelijk de 'oorsprong' van alle relatie is, zoals bedoeld door onze Schepper.

#IkbeneenkindvanGod.

Lees verder over de uitdagingen van relatie man-vrouw, over liefde en intimiteit en nog veel meer... in de volgende delen.