Het buitengewone wonder van spreken

En waarom luisteren misschien nog wel groter is

Dit artikel begint met een eenvoudig "Hallo".

Vijf letters in twee lettergrepen en nog geen seconde geluid. Met twee klinkers en twee medeklinkers is het taal-technisch gezien een onbeduidend woordje. Maar wat is er eigenlijk allemaal voor nodig geweest om dat ene woord uit te spreken?

Zonder dat je erbij stilstaat, is het uitspreken van een woord misschien wel één van de meest ingewikkelde prestaties geweest, die jouw lichaam vandaag heeft geleverd.

Doe maar even met me mee en zeg eens hardop: "Goedemorgen!"

Nog voordat je mond bewoog, bestond dat woord al. Je kende het al in jouw hoofd en hebt het ergens uit je geheugen opgehaald. Daarbij ontstond er ook al een bedoeling. Niet alleen over wát je ging zeggen, maar ook al over hóé je het zou willen zeggen.

En nog vóórdat het eerste geluid klonk, heb je al besloten hoe je het zou laten klinken en heb jij ook al scenario’s bedacht van hoe het ontvangen zou worden.

Het woord begint niet bij je mond. Het begint heel diep vanbinnen, met een onzichtbare zoektocht. Je hersenen beschikken over tienduizenden woorden. En toch kies je precies dat ene woord. Niet bijna goed of een vervangend woord, maar precies het juiste. En dat gebeurt allemaal in een fractie van een seconde.

Daar staan we zelden bij stil. Mijn verwondering begon toen ik mijn vorige blog schreef over de veelzijdigheid van onze stem. Ineens drong het tot mij door hoe ongelooflijk deze gave eigenlijk is. Hoe bijzonder het is dat God dit vermogen aan de mens heeft toevertrouwd.

Wij gebruiken het als vanzelfsprekend. Maar als je er wetenschappelijk iets verder induikt, stijgt ook de verwondering. Spreken is zo ongeveer het meest optimale eindresultaat dat ons lichaam kan voortbrengen. Talloze complexe processen zijn nodig, die perfect moeten samenwerken. Anders is de uitkomst niet te verstaan.

Het onzichtbare proces van denken wordt opgevolgd door een fysiek hoogstandje. Ons brein verandert als het ware in een dirigent die een enorm orkest moet laten samenwerken. Meer dan honderd spieren in borst, middenrif, nek, keel, kaak, tong en gezicht zijn allemaal tegelijk of in precies de juiste volgorde actief.

De ene spier op vol vermogen en de ander maar met een fractie, leveren ze allemaal precies op het juiste moment ook de juiste kracht. De longen en het middenrif leveren de lucht. De stembanden brengen die lucht in trilling. De tong, de lippen, de kaak en het gehemelte vormen vervolgens iedere klank.

Maar een woord bestaat uit méér dan letters alleen. Een woord heeft ook een melodie. Die melodie ontstaat door minieme veranderingen in de samenwerking tussen de tong, de luchtdruk uit de longen en de spanning op de stembanden. Samen bepalen zij de precieze luchtstroom die uiteindelijk hoorbaar wordt.

Zeg maar eens: "Ik hou van je."

En zeg het dan nu nog eens, maar boos. En nu verdrietig. Of zing het eens. De woorden blijven hetzelfde, maar toch is het veranderd. De betekenis, de bedoeling en de emotie worden volledig anders.

Wat een ongelooflijke precisie in zeggingskracht!

En ik vroeg mij af, als DIT het verschil is wat alleen de mens van God heeft ontvangen, dan moet het ook wel de allergrootste en meest complexe uitbreiding zijn, bovenop het ontwerp van de rest?

De wetenschap blijkt die verwondering te bevestigen. Neurowetenschappers noemen het menselijk brein het meest complexe bekende object in het universum. Een netwerk van ongeveer vijfhonderd biljoen verbindingen. En van alles wat daaruit voortkomt, heeft het spreken zo ongeveer de hoogste functie.

Maar dan...

Bij ons is één enkel woord het eindpunt van miljoenen signalen en talloze processen die tegelijkertijd plaatsvinden. Maar bij God niet.

Hij hoeft niet na te denken.

Hij hoeft geen woorden te zoeken.

Hij hoeft geen adem te halen.

Hij hoeft geen spieren aan te sturen.

God spreekt... ...en het is er!

Zijn spreken is een volledige en autonome werkelijkheid. En dat geeft ineens een heel andere betekenis aan Genesis. Daar waar staat: "En God zei...en het was er", lezen we niet zomaar een beschrijving van de schepping. We zien een openbaring van absolute macht. Een demonstratie van volkomen almacht.

En daarmee wordt ook meteen de afstand zichtbaar. Hoe oneindig ver staat God boven ons? Met hoeveel ontzag zou ons dat mogen vervullen?

Maar toch is het tegelijkertijd ook zo, dat met de taal, de woorden, in ons hart en in onze gedachten, God ook ongelooflijk dichtbij ons kan zijn. Voor wie dat wil.

Want de God Die helemaal geen menselijke woorden nodig heeft, heeft ervoor gekozen Zich juist door woorden aan ons bekend te maken. Hij gaf ons met de Bijbel Zijn geschreven Woord. En daarbij God heeft werkelijk alles gedaan om niet alleen met woorden, maar daarbij juist ook Zijn hart, Zijn gedachten en Zijn intenties aan ons te kunnen overbrengen.

God heeft Zijn Geest naar de aarde gebracht. Om ons te helpen Zijn bedoelingen te leren begrijpen. In Jezus Christus heeft God ons zelfs het zichtbare voorbeeld gegeven en ons de fysieke uitvoering getoond van Zijn zuiverheid en Zijn liefde. Niet alleen waarheid die uitgesproken werd, maar waarheid die onder ons kwam wonen.

En tot slot heeft Jezus de schuld gedragen, de scheiding weggenomen en de verbinding met de Vader hersteld. Daardoor mogen wij nu in Jezus naam, zelf tot God spreken, onze vragen neerleggen en onze zorgen aan Hem vertellen en hopen we dat Hij luistert...

Hoe zou dat zijn als de Almachtige God, Die met één enkel woord sterrenstelsels en planeten in hun baan heeft geplaatst, Zich vervolgens naar jouw hart buigt... en naar jou luistert? Hoe zou dat werken?

Misschien omdat midden in al die indrukwekkende complexiteit er iets gebeurt dat zo mogelijk nóg groter is.

Er komt namelijk een moment waarop wij ophouden met spreken. En als iets echt belangrijk is, houden we heel even onze adem in. Dat is niet het moment dat ons brein stopt, maar miljoenen processen alert in de wacht staan. Want we wachten in spanning af: "Hoort iemand wel goed wat wij zeggen"?

Want alsof het spreken dan nog niet indrukwekkend genoeg is, gebeurt er aan de andere kant opnieuw een wonder. Bij de ontvanger. Die verwerkt eerst nog jouw klanken. En ineens is daar de herkenning. De woorden zijn vertaald en ze hebben gehoord wat jij hebt gezegd. Maar niet alleen wat, ook hoe!

Eén enkel woord blijkt helemaal niet slechts een geluid te zijn. De uitgesproken klank is het hoorbare eindresultaat van een onvoorstelbare samenwerking tussen gedachten, herinneringen, emoties, intelligentie, adem, spieren, gehoor, timing en intentie.

Alles werkt samen om iets zichtbaar te maken wat daarvoor volledig onzichtbaar was. Daarmee heeft God ons niet alleen de mogelijkheid gegeven om elkaar te kunnen begrijpen. Hij heeft ons daarmee juist ook de mogelijkheid gegeven om HEM en Zijn hart te leren kennen.

En misschien zit juist daar wel het grootste verschil.

Want het horen is een fysieke prestatie. Als ons lichaam gezond is, kan het heel goed horen. Maar dan is er nog het luisteren. Luisteren komt uit een hele andere dimensie. Luisteren is een keuze van onze wil. Een wilsbesluit van onze geest. De keuze om aandacht te hebben voor die andere kant en je over te geven. Aan de bereidheid om te willen luisteren.

Misschien is dat ook precies waarom God ons niet voortdurend oproept om te horen, maar om te luisteren. God heeft werkelijk alles gegeven en uitgesproken om onze vrije wil de gelegenheid te geven Hem werkelijk te leren kennen.

Hij verlangt ernaar dat wij niet alleen Zijn woorden horen, maar dat wij ervoor kiezen om Zijn liefde lief te hebben en Zijn wijsheid te vertrouwen. Want pas als wij bewust kiezen om te 'willen' luisteren, gaan wij ook Zijn hart begrijpen. En dan ontstaat ook de verbinding. Dan leren we Hem te verstaan en oefenen we ons om Hem te kunnen horen, zodat de verbinding almaar sterker wordt.

Kunnen wij ons voorstellen hoe het is om werkelijk in gesprek te zijn met God?

Alleen maar omdat jij ervoor gekozen hebt om naar hem te willen luisteren?

Want Hij heeft al lang geleden gesproken. En Hij is stil en wacht. Met ingehouden adem. Hij wacht met spanning af, of jij niet alleen goed hebt gehoord wat Hij wilde vertellen, maar ook of je ook hebt willen luisteren naar de toon en de intentie. Hij wil weten of je vervolgens Zijn hart hebt begrepen en dan voor Hem wil kiezen.

Misschien is het grootste wonder van de taal niet dat wij kunnen zeggen wat wij denken, maar dat wij kunnen bedenken dat we willen luisteren.

God heeft ervoor heeft gekozen om via woorden en taal Zijn Geest, Zijn gedachten en Zijn hart aan ons bekend te maken. En als wij kiezen om te willen luisteren, dan hebben óók wij, zélf gekozen voor de verbinding die voor ons al lang open is. Een verbinding die al lang geleden tot stand is gekomen. Vastgelegd in taal en uitgesproken door Zijn Woord. Kies voor Mij, dan is eeuwig leven voor jou.

Want als jij dat naar Hem uitspreekt, met je hart en met je stem, dan is voor God de dialoog begonnen. Want dat is het antwoord waar Hij op wacht.

En dan komen we werkelijk in gesprek met de Allerhoogste. En dan zegt Hij: "Als je het hebt begrepen, dan hoor je bij Mij en ben je voor eeuwig welkom in mijn oneindige Koninkrijk en in mijn hemelse huis, mijn lieve kind."

#ikbeneenkindvanGod