Een wereld "in de war" of "in the war" (8)
- Week van de Leek

- 12 dec 2024
- 9 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 15 dec 2024
Het Britse Imperialisme in Iran: (1) Staatsgreep 1953
Als we de toekomst willen weten, moeten we de patronen van geschiedenis leren zien. Helaas geeft de geschiedenis ons later pas de waarheid. Nadat onthullingen van vele, vele jaren verder, die aan ons openbaart. En dan pas zien we hoe het pad verloopt.
Dat is eigenlijk hoe we ook de Bijbel lezen. Met de patronen van de geschiedenis verteld God ons wat we kunnen verwachten voor de toekomst. Zo zegt God via Gabriƫl tegen Daniƫl in hoofdstuk 12:4 "Verzegel dit boek tot de tijd van het einde. Velen zullen het onderzoeken en de kennis zal toenemen."
Maar het verschil is, dat met de geschiedenis van de Bijbel, God ons inzicht brengt in Zijn plannen voor de toekomst, die ons sterke troost en krachtige hoop bieden. Terwijl als de geschiedenis van de mens en de wereld wordt ontrafeld, het steeds opnieuw zicht geeft op een pad van destructie. Iets dat de toekomst juist van hoop ontdoet.
En dan zien we ook dat deze twee structuren aan elkaar verbonden zijn. Zo is de route van Gods plan met Israƫl, en de rest van de wereld, in de Bijbel allang beschreven. De route van de plannen van de wereld, is daarop een doorlopende poging om Gods woord te ondermijnen. Maar zonder dat ze het zelf kan zien, helpt ze onwillekeurig de Bijbelse plannen steeds duidelijker te vervullen.
Zegt 7 augustus 1979 u iets?
Waarschijnlijk niet als u geen moslim bent. Maar op die dag heeft de Iraanse Ayatollah Ruhollah Khomeini opgeroepen tot het instellen van "Al-Quds Dag" Dat is de Arabische naam voor de stad Jeruzalem in Israƫl. "Jeruzalem dag" dus.
Het is de laatste vrijdag van de Ramadan en het vestigen van deze dag is succesvol geweest, gezien het nu binnen de Moslimwereld actief wordt gebruikt voor politieke statements, acties en demonstraties tegen Amerika en Israƫl (De grote en de kleine Satan)
Maar wist u dat de radicale moslim fundamentalist Khomeini in 1979 voornamelijk door Amerika in het zadel is geholpen? Dat verhaal begint al in 1953. En dat is nog de tijd van het Britse Imperialisme in het Midden Oosten....
Een korte voorgeschiedenis
De voetafdrukken van de Britten zijn sinds WO-I en WOII ook overal steeds nadrukkelijker in het woestijnzand van het Midden Oosten gezet. Allereerst hebben zij met de westerse Alliantie na de WO-I een einde gemaakt aan het Ottomaanse Rijk, dat aan de kant van de Duitsers stond.
Het Ottomaanse Rijk heeft 6 eeuwen heeft geregeerd in het Midden Oosten met een immens Imperium. Met de twee eeuwen tussen 1400 - 1600 als hoogtepunt. Het reikte van het Arabische Schiereiland en over het Midden Oosten heen, tot aan Algerije in Afrika. Maar ook in Zuid Oost Europa van Griekenland, de Balkan tot aan delen van de OekraĆÆne en het hield op aan de grens met Wenen.
Het Ottomaanse Rijk is verdreven door de opkomende macht van de Britten. De Britten werden een koloniale grootmacht in de tijd van de "Britse Oost Indische Compagnie". (1600 - 1876) Amerika, Canada en Australiƫ kregen tot aan 1901 hun onafhankelijkheid. Na WO-I stond in 1920 ongeveer een kwart van de wereldbevolking en 1/5 deel van het totale aardse landoppervlakte, nog onder controle van de Britse Kroon.
Met Britse koloniƫn over heel de wereld, waaronder rondom het Midden Oosten: Cyprus, India en Pakistan. Deze landen hebben in de decennia na WOII hun onafhankelijkheid gekregen. Maar in the Commonwealth Gemenebest, zijn nog altijd 56 landen samen vertegenwoordigd. De macht van de Britten groeide vooral ook nog heel sterk na het tijdperk van Napoleon (1815)
Dat is, helemaal niet toevallig, ook de tijd waarin de beruchte uitspraak van Nathan Mayer de Rotschild is vastgelegd. Dat niet 'wie de wetten maakt, maar wie de geldstroom beheerst, degene is die de macht heeft in het Britse Koninkrijk (waar de zon nooit onder gaat) En hij was uiteraard die man van het geld!
Het ondergrondse oude geld uit Europa, is gretig op de nog cultuurloze, lege ruimte van het nieuwe, piepjonge Amerika gedoken. Daar heeft ze in een paar honderd jaar tijd, meedogenloos en georganiseerd de macht gegrepen. Een hele Nieuwe Wereldorde is opgebouwd en door verraad en intrige tot de huidige Wereldmacht geconstrueerd. De Verenigde Staten van Amerika.
De gezamenlijke financiƫle Europese machtsstructuren zijn met hun nieuwe wereldmachtspeeltje de VS, de wereld ingetrokken. Via de twee Wereldoorlogen hebben ze eerst Europa definitief in hun bankschroef gezet. Amerika heeft zo voet gezet op het Europese vasteland, om na WOII nooit meer weg te gaan.
De eerste stappen zijn vooral in WO-I gezet, om van daaruit verder te kunnen uitbreiden. Langzaam is de macht vanuit het machtige Britse Koninkrijk strategisch naar de VS toegeschoven. Het commandocentrum in Europa, maar het Militaire lichaam komt wel in de veel betere geografische ligging van de VS terecht.
In Europa wordt na WO-I allereerst de Volkenbond opgericht. Dat gebeurt in 1922 met flinke ondersteuning van de Amerikaanse families Rockefeller en Morgan, terwijl Amerika in WO-I nog neutraal was tot 1917 en pas het laatste jaar instapte. In de jaren na WO-I kregen eerst de Britten zelf het Mandaat over Irak, Jordaniƫ, (Trans-Jordaniƫ) terwijl Koeweit al eerder onder hun invloed was.
Het Ottomaanse Rijk viel definitief uiteen met de vestiging van de Turkse Republiek. Toevallig ook in 1922, maar daarvoor was op 30 oktober 1918 eerst al een wapenstilstand getekend tussen Turkije en de geallieerden.
Uit een van de eerdere artikelen in deze serie, weten we al dat, óók in 1922 de Volkenbond (ook "League of Nations") het Mandaat over Ottomaans Palestina aan de Engelsen had toegekend. (Palestina was onder Brits gezag sinds 1918) De Britten kregen zo de opdracht om het Joodse Tehuis in Israel op te richten.
Dat was naar aanleiding van de beruchte Balfour Declaration van 1917 waarin Baron de Rothschild de goedkeuring kreeg van het Britse Koningshuis voor dat idee. Zijn broer Edmond James de Rothschild uit Frankrijk was toen al vanaf vóór 1880 bezig geweest om grote stukken land op te kopen in Ottomaans Palestina.
Ziet u hoe het pad naar het Midden Oosten is gelegd? De Staat Israƫl is gesticht op 14 mei 1948 en getekend aan de Rothschild Boulevard in Tel Aviv. De dag voordat het Britse mandaat afliep op 15 mei 1948. Na jarenlange, hopeloze onderhandelingen tussen de Arabieren en Joden gaven de Britten het op. Zonder nog te willen verlengen gaven de Britten aan dat zij werkelijk zouden vertrekken,
En dan gaan we verder met het Iran verhaal.
Want de Britten vertrokken zeker niet uit de rest van het Midden Oosten, dat ongelooflijk rijk was aan olie en gas. Zoals Iran! De Anglo-Persian Oil Company Limited (APOC) onder leiding van de Britten met Britse bedrijven en 'particuliere investeerders' heeft zich dominant gemaakt in de olie industrie van Iran.
British Petroleum, BP
U kent dit bedrijf onder de tegenwoordige naam van BP (British Petroleum) Weet u wanneer die naam van BP, die nu wereldwijd bekend is, is ontstaan? Die naam is gevestigd toen de nieuwe deal in Iran is gesloten en een nieuw consortium is opgericht. In Iran. In 1954. Dat was direct nadat de Britten in 1953, om dat te kunnen bereiken, daarvoor eerst de bestaande regering omver geworpen hebben.
Iran was in die tijd een institutionele Monarchie zoals wij dat ook in Nederland hebben. Dat betekent een land met een Monarchie die de verantwoordelijkheid van bestuur deelt met een democratisch gekozen Parlement en een Premier. Dat is de gekozen regering voor het dagelijkse bestuur. De Monarch, in dit geval de Sjah, had dus geen absolute macht.
Maar de oneerlijke verdeling van de olierijkdom uit hun eigen bodem, werd een politiek onderwerp in Iran. De toenemende ontevredenheid van het volk en de druk van Iraanse Nationalisten, die de afhankelijkheid van vreemde mogendheden tot onderwerp van gesprek maakten, nam toe. In 1951 besloot de regering uiteindelijk tot de vergaande stap om de oliebedrijven te Nationaliseren.
Dat is een nationale feestdag geworden in Iran. Die wordt tot op de dag van vandaag alsĀ "Olie Onafhankelijkheidsdag" nog altijd gevierd op 20 maart. De Britten hebben destijds gereageerd door Iraanse olie te boycotten en ineens al het technisch bekwame personeel terug te trekken. Maar ze zijn ook direct gaan broeden op een plan om deze regering omver te werpen en te vervangen.
Zowel New York Times en BBC hebben dit verhaal gebracht
Dit verhaal is in 2000 gebracht door de New York Times. Dat was naar aanleiding van het openbaar komen van het geheime plan van CIA-officier Donald Wilber. Die had in 1954 de geplande staatsgreep gedocumenteerd. In 2016 heeft de BBC in Engeland een gelijkwaardig verhaal gebracht, door het uitlekken van geheime documenten over dit initiatief, dat dus oorspronkelijk van de Britten kwam.
Maar goed, zoals wel vaker in de geschiedenis, is de impact daarvan, een halve eeuw verder, niet meer zo groot. Het nieuws vervliegt snel en leidt nog amper tot grootschalige verontwaardiging. De wereld is immers alweer generaties verder. Maar feit is wel dat het onthult hoe de Britten en de Amerikanen hebben ingegrepen op het Iraanse bestuur dat al teruggaat tot 1953.
De Britse documenten maken melding van de notitie dat de Amerikanen meer geneigd zouden zijn om mee te werken als ze bang waren voor Communistische Invloeden in Iran, dan om de positie van hun oliemaatschappij terug te grijpen.
Dat wordt als suggestieve insteek gebruikt om de VS aan boord te krijgen.
Zo is de VS gebruikt. In besloten kring wordt door Britse functionarissen, de regering vanĀ Premier MossadeghĀ gewoon erkend als: Over het algemeen democratisch, populair, nationalistischĀ en anticommunistisch. Maar goed, de Amerikaanse inbreng wordt achteraf goed beloond. Ze nemen ieder een belang van 40% in de Iraanse Olie industrie, waardoor er nog 20% overblijft voor Iran.
En sindsdien is de naam BP, nu wereldwijd bekend, gevestigd.

De Staatsgreep in Iran van 1953
De Britten wilden āeen niet-communistische staatsgreep, bij voorkeur uit naam van de Sjahā, wat āeen autoritair regime zou betekenenā.
Kortom; De Britten wilden āeen dictatorā installeren, die āde noodzakelijke hervormingen zou doorvoeren en de oliekwestie op redelijke voorwaarden zou oplossenā Wat wil zeggen dat de nationalisatie van de olie bedrijven uiteraard teruggedraaid zou moeten worden. De Sjah zou de volledige macht krijgen.
De militaire sterke man die werd gekozen om de staatsgreep te leiden, was generaal Fazlollah Zahedi, een figuur die door de Britten was gearresteerd vanwege pro-nazi-activiteiten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was begin jaren vijftig, minister van Binnenlandse Zaken van Iran geworden.
Britse en Amerikaanse regeringen steunden islamitische krachten om binnenlandse onrust te stoken. Ze financierden en bewapenden Mullahs en stamhoofden. Dat gebeurde met name via twee van de belangrijkste Britse agenten in het land: de Rashidian-broers, die uit een rijke Iraanse familie kwamen en connecties hadden met de Iraanse koninklijke familie.
Het gaat te ver om hier alle details van de coup, de misleiding en het contra-verraad van de zgn. false flag operations te verhalen, waarmee het Iraanse volk ontregeld werd in hun politieke voorkeur. Want het gaat hier meer om de figuren.
Ayatolla Seyyed KashaniĀ
De belangrijkste religieuze figuur in Iran destijds was namelijk de 65-jarige sjiitische geestelijke, Ayatollah Kashani. Ook hij had Duitse agenten in Perziƫ geholpen in 1944. Een jaar later is hij betrokken bij de oprichting van een militante tak van de Moslimbroederschap, de Fadayan-e-Islam (Aanhangers van Islam)
De inlichtingendiensten erkennen de sterke invloed van Ayatolla Kashani op de bevolking, door zijn grote populariteit onder het religieuze nationalistische deel. Kashani is op dat moment de voorzitter van het Iraanse Parlement. Hij wil de westerse invloed op de oliehandel helemaal elimineren, en is tegen een voorstel voor ruimere bevoegdheden van Premier Mossadegh.
Kashani verwijt de Premier nog steeds te veel afhankelijkheid van het westen. In juli 1953 wordt hij ontslagen door Mossadegh. Dat maakt hem een ideale medestander. Via de Rashidian broers wordt zijn invloed en populariteit gebruikt om massale demonstraties te organiseren. Als noodoplossing is zelfs overwogen om deze Ayatollah Kashani te installeren als leider na de staatsgreep.
Maar de alliantie beschouwden hem met zijn sterke anti-westerse overtuiging uiteindelijk toch als een te groot risico. In een slinkse dubbelrol heeft de alliantie zijn ambitie voor een leidende positie en zijn populariteit onder het volk wƩl gebruikt. Zonder hem en generaal Zahedi, die eigenlijk door Kashani was geselecteerd als de sterke militaire man, was deze coup heel anders verlopen.
Het verraad naar Kashani en de opkomst van Khomeini
Na de coup nam de Sjah, als de voorkeurs "dictator" van de Britse ambassadeur al snel alle macht over. Een rapport van de Iraakse Ambassadeur verteld dat generaal Zahedi en de Sjah formeel op staatsbezoek gaan bij Kashani en de Sjah zijn handen kust en hem uitgebreid bedankt voor het herstellen van de Monarchie.
Maar Kashani's rol is na de coup in 1953 snel uitgespeeld en hij wordt effectief naar een zijspoor gedirigeerd om zich te focussen op zijn religieuze rol. Hij is echter ook de mentor van Khomeini, die volgens de rapporten betrokken was bij de 'gesponsorde onlusten' in 1953. De dood van Kashani in 1962 markeert het begin van de opkomst van Ayatolla Khomeini die het stokje overneemt.
Khomeini spreekt zich in het openbaar uit tegen de Sjah en diens afhankelijkheid van westerse Naties. In 1963 wordt hij al gevangen gezet en in 1964 verbannen uit Iran. Maar in 1979 wraakt Khomeini het verraad aan Kashani bijzonder effectief. Kinderlijk eenvoudig weet hij de Amerikanen te misleiden.
Maar dat is voor het volgende deel....




Opmerkingen